PRZEŁĄCZANIE KODÓW MIĘDZY POLSKIM I ANGIELSKIM PRZEZ POLSKIE DWUJĘZYCZNE DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

Niniejsza praca skupia się na analizie funkcji zjawiska naprzemiennego przełączania kodów językowych, tj. języka polskiego i języka angielskiego przez polskie dzieci dwujęzyczne uczęszczające do anglojęzycznych przedszkoli.W rozdziale pierwszym autorka opisuje szeroko pojęte zjawisko kontaktu językowego, określa jego rodzaje i funkcje użycia w określonych sytuacjach społecznych oraz dokonuje analizy zjawiska dwujęzyczności, które jest bazą do opisu naprzemiennego używania kodów (ang: code switching).Drugi rozdział poświęcony jest przede wszystkim koncepcji przełączania kodów językowych, jego formom, funkcjom oraz mających na niego wpływ czynnikom socjolingwistycznym, tj. wiekowi użytkowników języka, płci, czy kontekstom ich używania. Ponadto, przełączanie kodów jest również skontrastowane z podobnymi zagadnieniami takimi jak transfer językowy czy zapożyczenia.Ostatni rozdział pracy poświęcony jest analizie i klasyfikacji 60 przykładów naprzemiennego przełączania języków polskiego i angielskiego przez dzieci uczęszczające do dwóch krakowskich przedszkolach anglojęzycznych. Klasyfikacja ta została przeprowadzona pod kątem wieku dzieci oraz funkcji jakie kody pełnią w kontakcie komunikacyjnym. Wyniki obserwacji zostały skorelowane z postawionymi na początku procesu badawczego hipotezami. Pierwsza z nich zakłada, że powody, dla których dzieci decydują się na przełączenie języków będą miały charakter nieprzypadkowy i zamierzony. Zgodnie z drugą hipotezą, wiek dziecka będzie miał wpływ na częstotliwość występowania danej funkcji.Druga hipoteza została udowodniona tylko częściowo. Mianowicie, funkcje związane z dyskursem są częściej realizowane przez starszą grupę dzieci (4-5 lat), natomiast funkcje związane z przynależnością do grupy przez grupę młodszą (3-4 lat), co jest sprzeczne z postawioną przez badaczkę hipotezą. Mimo to, główne założenie badawcze zostało potwierdzone w pełni, ponieważ przedstawione przykłady pokazują, że dzieci umiejętnie poruszają się pomiędzy różnymi funkcjami przełączania kodów, a ich zachowanie jest selektywne i świadome.

This paper focuses on functions of code switching in Polish bilingual children attending Polish-English preschools in Kraków.In the first chapter, the author characterises language contact and bilingualism in order to provide a theoretical base for the research. Types and outcomes of language contact situations are discussed. The issue of bilingualism is also examined and classified in order to put code switching in context.The second chapter is primarily dedicated to the concept of code switching, its functions, forms and intermingling sociolinguistic factors such as age, gender or certain contextual variables. Moreover, code switching is contrasted with similar terms such as borrowing, transfer etc.The third chapter is concerned with the analysis and classification of functions of 60 samples of code switching performed by the research group. The main hypothesis to be proven is that CS is not applied randomly and that its functions go beyond achieving unobstructed communication. The second hypothesis states that there is a correlation between the age and a group of functions that the children perform more often. The main assumption is that the older group will code switch in order to display power and group membership related functions, whereas the younger one will do so to communicate without obstructions and perform certain selected discursive functions more often.The second hypothesis is proven only in relation to emotive and communicative as well as power related functions. Discursive functions are performed by the older group (4-5 years old) more often, whereas group related functions are more frequently exercised by the younger group (3-4 years old), which goes against the hypothesis. However, the main hypothesis is fully proved, as the presented samples show that the children skillfully navigate between different functions of code switching and that their behaviour is selective and conscious.