The structure of the self as a crucial definitional element of the phenomenon of lucid dreaming.

Najczęściej używana definicja świadomego śnienia, tłumaczy je jako odzyskanie świadomości podczas marzenia sennego bez wybudzenia się. Pomimo tego, że znaczna część populacji doświadczy świadomego śnienia chociaż raz w życiu, środowisko naukowe nie jest zgodne co do jego definicji. Poprzednie definicje skupiały się na pojedynczych wskaźnikach tego czym może być świadome śnienie takich jak aspekt świadomości czy kontrola. W tej pracy skupiono się na elementach definicyjnych uznawanych za kluczowe poprzez przeanalizowanie poprzednich definicji oraz badań dotyczących raportów osób doświadczających tego zjawiska. Podejmowana jest krytyka elementu kontroli oraz rozwijany jest kontekst jaźni występującej w świadomym śnieniu. Zaproponowana definicja ma na celu zintegrować kluczowe wskaźniki przywoływane w poprzednich definicjach oraz wprowadzić nowy element samoodnoszenia. W pierwszym rozdziale przywołano używane dotychczas definicje zjawiska świadomości w marzeniu sennym. Opisano rolę oraz istotność tworzenia spójnej definicji oraz wskazano problemy definicyjne świadomego śnienia. Następnie przeanalizowano komponent poczucia sprawczości oraz raportowane elementy wskazujące na obecność świadomego śnienia. Została podjęta krytyka elementu kontroli jako jedynego elementu definiującego świadome śnienie, poprzez pokazanie jej granic oraz problemów w określeniu jej obecności. Ostatnia część pracy jest poświęcona opisowi oraz analizie hierarchii samoodnoszenia, włączeniu jej elementów do definicji świadomego śnienia oraz jej relacji z wcześniej analizowanym elementem kontroli.

The most commonly used definition of lucid dreaming describes it as the recovery of awareness during a dream without awakening. Although a substantial proportion of the population experiences lucid dreaming at least once in their lifetime, there is still no consensus within the scientific community regarding its definition. Previous definitions have focused on individual features of lucid dreaming, such as awareness or control. This thesis examines the definitional elements considered to be the most fundamental through an analysis of previous definitions and studies based on reports from individuals who have experienced lucid dreams. Particular attention is given to a critique of dream control as a defining feature and to the role of the self in lucid dreaming. The proposed definition aims to integrate the key elements identified in previous definitions while introducing a new component of self-reference. The first chapter reviews the definitions of lucid dreaming that have been proposed to date. It discusses the importance of establishing a coherent definition and outlines the main definitional challenges associated with lucid dreaming. The paper then examines the concept of the sense of agency and the features most commonly reported by individuals experiencing lucid dreams. A critical evaluation of dream control as a defining feature is presented by highlighting its limitations and the difficulties involved in determining its presence. The final part of the thesis focuses on the hierarchy of selfhood, its incorporation into the definition of lucid dreaming, and its relationship to the previously discussed concept of dream control.