Old age : loneliness : the Sacred : a folk triptych

Tekst książki to poprzedzona obszernym "Wstępem" antologia artykułów autorstwa Bartłomieja Gapińskiego wydawanych w latach 2024-2026 na łamach "Przewodnika Katolickiego". Były to formy niewielkich rozmiarów, popularnonaukowe, publicystyczne. Autor tym razem je uporządkował i poszerzył. "Przedmowę" do książki napisał profesor Andrzej Chwalba. Książka nosi podtytuł "Tryptyk ludowy". Publikacja składa się z trzech zasadniczych części. W pierwszej znajdują się artykuły o starości ludowej. Druga poświęcona jest samotności w tym świecie (na przykładzie niezamężnych, bezżennych chłopów i ludzi z problemami psychicznymi). Trzecia zaś część odnosi się do pojmowania ludowego sacrum. Autor głównie interpretuje świat wsi tradycyjnej (po reformach uwłaszczeniowych do 1939 roku), kilka razy jednak nawiązując do okresu późniejszego, to znaczy II wojny światowej, komunizmu, a nawet czasów nam współczesnych. Rozwodzi się nad światem chłopskim odnosząc się do jego wewnętrznej struktury - mniej natomiast analizuje zewnętrzne jego uwarunkowania. Książka jest polemiką z "historiami ludowymi". W nieoczywistym świetle prezentuje kobietę wiejską. Stawia pytania i jest analizą tradycji przeżywanej, tożsamości, polskich świąt i religijności. Autor pokazuje też, jak kultura ludowa potrafiła być surowa dla grup w jej obrębie funkcjonujących, ale mających słaby status społeczny.

The book consists of an anthology of articles by Bartłomiej Gapiński, originally published between 2024 and 2026 in "Przewodnik Katolicki". The main text is preceded by "Introduction". These were short, popular-science, journalistic articles. The author has now expanded some of them. The “Foreword” to the book was written by Professor Andrzej Chwalba. The book bears the subtitle "A Folk Triptych". The publication consists of three main parts. The first part contains articles on old age in folk culture. The second is concentrated on loneliness in this world (as exemplified by unmarried peasants, and people with mental health issues). The third part, meanwhile, is concentrated on the understanding of folk religiosity. The author primarily interprets the world of the traditional countryside (following the enfranchisement reforms up to 1939). He refers several times to later periods, namely the Second World War, communism, and even the present day. He describes on the peasant world by referring to its internal structure – whilst analysing its external conditions to a lesser extent. The book is a critique of "people's history". It presents the peasant woman in a nuanced light. Lived tradition, identity, Polish religious holiday and religiosity are analysed. The author also focuses on how folk culture was brutal towards groups operating within it but possessing low social status.