Types of tombs in the Lake Titicaca Basin in the Late Intermediate Period.

Późny Okres Przejściowy (1100-1450 r. n.e.) na obszarze zlewni jeziora Titicaca cechował się różnorodnością typów pochówków. Autorka omawia przemiany, jakie zaszły w praktykach pogrzebowych i rodzajach grobowców w tym okresie, uprzednio nakreślając tło kulturowe, etniczne, polityczne i gospodarcze tych przemian. Główne zmiany w obrządku pogrzebowym to pojawienie się pochówków naziemnych i zbiorowych. W pracy scharakteryzowano również cztery podstawowe typy grobowców, których obecność na omawianym terytorium została udokumentowana za pomocą danych archeologicznych. Zalicza się do nich podziemne groby szybowe, groby skrzyniowe z płyt kamiennych, pochówki jaskiniowe oraz wieże grobowe zwane chullpas. Pomiędzy tymi typami występowały zasadnicze różnice w konstrukcji, lokalizacji, wyglądzie i wyposażeniu. Także w ramach jednego rodzaju jest widoczna rozbieżność dotycząca jego kształtu, technik budowania grobowca i opracowania materiału. Dodatkowo hiszpańskie źródła pisane z Wczesnego Okresu Kolonialnego, które również scharakteryzowano w pracy, sugerują zróżnicowanie w nazewnictwie poszczególnych rodzajów pochówków. Praca przedstawia również prawdopodobne zależności zachodzące pomiędzy poszczególnymi rodzajami pochówków i statusem społecznym zmarłych. Jednocześnie stwierdza, że podobne łączenie grobowców z grupami etnicznymi lub jednostkami politycznymi jest niepewne.

The Late Intermediate Period (AD 1100-1450) in the basin of Lake Titicaca was characterized by a variety of burial types. The author discusses changes that have occurred in burial practices and types of tombs in this period, previously outlining the cultural, ethnic, political and economic background of these changes. The main changes in the funeral rite are the emergence of above-ground and collective burials. The study characterizes four basic types of tombs whose presence on the discussed territory is documented by archaeological data. Those are underground cist tombs, slab-cist tombs, cave burials and burial towers called chullpas. Between these types there were significant differences in the construction, location, appearance and grave goods. Divergence is also visible within a single type. It concerns its shape, the tomb building techniques and the development of material. In addition, Spanish written sources of the Early Colonial Period, which were characterized by the author, suggest differences in the nomenclature of the various types of burials. The paper also presents probable relationships occurring between different types of burials and social status of the dead. It also stated that tomb attribution for ethnic groups or political units is still uncertain.