Analysis of risk and regulations in cryptocurrency investments compared to traditional financial instruments

Kryptowaluty od kilkunastu lat stanowią przedmiot intensywnej debaty zarówno wśród inwestorów, jak i regulatorów. Dynamiczny rozwój tego rynku rodzi pytania dotyczące ryzyka inwestycyjnego oraz odpowiednich ram prawnych. Inwestorzy często stawiają pytanie, czy warto angażować się kapitałowo w tego typu aktywa. Celem niniejszej pracy jest zbadanie i porównanie profilu ryzyka wybranych kryptowalut (Bitcoin, Ethereum, Dogecoin) oraz tradycyjnych instrumentów finansowych (indeks S&P 500, złoto, ropa naftowa), a także analiza wpływu regulacji na ich potencjał inwestycyjny. W pierwszym rozdziale przedstawiono podstawy teoretyczne rynków finansowych, kryptowalut oraz modeli ryzyka. Drugi rozdział ma charakter empiryczny – zastosowano miary statystyczne, analizę portfelową oraz modele ryzyka skrajnego (VaR i CVaR) dla okresu 2019–2024. W trzecim rozdziale omówiono regulacje tradycyjnych rynków (MiFID II, SEC, KNF, ESMA) oraz kryptowalut (MiCA, USA, Azja, Polska). Przeprowadzone badanie wykazało, że kryptowaluty cechują się wysokim potencjałem zwrotu, ale ich ekstremalna zmienność ogranicza rolę w portfelach o niskiej akceptacji ryzyka. Wnioski wskazują także, że rosnąca rola regulacji może sprzyjać instytucjonalizacji rynku kryptowalut i jego integracji z globalnym systemem finansowym.

Cryptocurrencies have become the subject of intense debate among both investors and regulators over the past decade. The rapid development of this market raises questions regarding investment risk and the adequacy of regulatory frameworks. Investors often raise the question of whether it is worthwhile to invest in such assets. The aim of this thesis is to examine and compare the risk profile of selected cryptocurrencies (Bitcoin, Ethereum, Dogecoin) and traditional financial instruments (the S&P 500 index, gold, crude oil), as well as to analyze the impact of regulations on their investment potential. The first chapter presents the theoretical foundations of financial markets, cryptocurrencies, and risk models. The second chapter provides an empirical study using statistical measures, portfolio analysis, and extreme risk models (VaR and CVaR) for the period 2019–2024. The third chapter discusses regulatory frameworks for traditional markets (MiFID II, SEC, KNF, ESMA) and cryptocurrencies (MiCA, USA, Asia, Poland). The study demonstrates that cryptocurrencies offer high return potential, but their extreme volatility limits their role in portfolios with low risk tolerance. The findings also indicate that the increasing importance of regulation may facilitate the institutionalization of the cryptocurrency market and its integration into the global financial system.