ZABYTKI PIŚMIENNICTWA STAROINDYJSKIEGO W TEKSTOWEJ PRZESTRZENI LITERATURY ROSYJSKIEJ. INTERTEKSTUALNY I METAFIZYCZNY ASPEKT FUNKCJONOWANIA

ANCIENT INDIAN LITERATURE IN THE TEXTUAL SPACE OF RUSSIAN LITERATURE. INTERTEXTUAL AND METAPHYSICAL ASPECTS OF FUNCTIONING

W niniejszej pracy został rozpatrzony obraz Indii, realia kultury indyjskiej, przede wszystkim zaś problem funkcjonowania najbardziej znanych religijno-filozoficznych dzieł literatury indyjskiej w tekstach literatury rosyjskiej. Celem pracy jest analiza tekstowych sposobów istnienia dzieł staroindyjskiej literatury w przestrzeni literatury rosyjskiej, w tym rozważenie następujących zagadnień: drogi i sposoby, jakimi elementy kultury indyjskiej trafiały do kultury rosyjskiej, systematyzacja istniejących teorii intertekstualności, analiza współczesnego kontekstu kulturowego i głównych dyskursów estetycznych, określenie celu odwołań i statusu religijno-filozoficznych nauk jako kategorii metafizycznych w kulturze rosyjskiej, ustalenie pojęciowych granic „metafizycznego” w literaturze rosyjskiej. W pierwszym rozdziale "Intertekstualność. Aspekty teoretyczne" przedstawiono opis i systematyzację podstawowych koncepcji intertekstualności: Julii Kristevej, Gerarda Genette’a, Natalii Fatiejewej i innych; wymieniono związane z nimi szkoły teoretyczne i ich przedstawicieli, a także koncepcje, które poprzedzały teorię intertekstualności i budowały jej fundament (teoria ewolucji gatunków literackich rosyjskiej szkoły formalnej oraz dialogiczność Michaiła Bachtina).W drugim rozdziale "Indie i ich literatura w literaturze rosyjskiej" został rozpatrzony okres od XI do XV w., w którym na Rusi zrodziły się podstawy kulturowej recepcji tekstów starożytnych Indii. Przeprowadzono tu historyczno-kulturowy przegląd dróg przenikania staroindyjskich tekstów do literatury staroruskiej (przede wszystkim przekładów), jak również opisano wpływ kultury indyjskiej na ruską. W drugiej części tego rozdziału "Zainteresowanie Indiami w literaturze rosyjskiej od końca XVII do pierwszej połowy XX w." rozpatrzony został rozwój związków między indyjską a rosyjską literaturą, przeanalizowany został także kontekst historyczno-kulturowy, który stworzył „modę na Wschód”. W trzecim rozdziale pracy przedstawione zostało omówienie nowego kontekstu kulturowego, który wpłynął na funkcjonowanie badanych elementów, przegląd cech charakterystycznych i centralnych punktów orientacyjnych postmodernizmu jako dyskursu estetycznego, a także definicja „metafizycznego” w literaturze oraz nowej literatury metafizycznej jako samodzielnego kierunku i metafizycznego realizmu jako jednego z jej możliwych prądów. Prócz tego w ostatnim rozdziale przeprowadzono analizę możliwych wariantów realizacji tekstów staroindyjskich na przykładzie poszczególnych utworów postmodernizmu i nowej literatury metafizycznej. Pozwoliło to pokazać właściwości struktury tekstów literackich, w których ujawnione zostały badane elementy, a także ich rola i funkcje.Rozdział ten skoncentrowany jest przede wszystkim na intertekstualnych i metafizycznych aspektach funkcjonowania tekstów staroindyjskich we współczesnej literaturze rosyjskiej. Na przykładzie powieści Germana Sadułajewa "Иван Ауслендер: роман на пальмовых листьях" pokazano zarówno specyfikę intertekstualnych oddziaływań, jak i metafizycznych podstaw funkcjonowania indyjskich tekstów w granicach tekstu współczesnej rosyjskiej literatury pięknej.

This research is devoted to the consideration of the image of India, the realities of Indian culture, as well as, first of all, the functioning of the most famous philosophical and religious examples of Ancient Indian literature in the texts of Russian literature. The aim of the work is to analyze the textual patterns of the existence of monuments of Ancient Indian literature in the textual space of Russian literature. This includes consideration of the following issues: ways and methods of penetration of Indian culture into the Russian, the systemization of existing theories of intertextuality, analysis of the modern cultural context and basic aesthetic discourses, the purposes of references and the status of religious-philosophical doctrines as metaphysical categories in the field of Russian culture, as well as the establishment of conceptual metaphysical boundaries in Russian culture. In the first part "Intertextuality. Theoretical aspects" the description and systemization of the basic concepts of intertextuality is presented by Julia Kristeva, Gerard Genette, Natalya Fateyeva, etc., the associated theoretical schools and their representatives, as well as the preceding intertextuality concepts, which are the theory of evolution of literary genres of Russian formalists and dialogueism of Mikhail Bakhtin. The second section "India and its literature in Russian literature" examines the period of the 11th to 15th centuries, in which the basis of cultural reception of ancient Indian texts has developed in Russia. A historical and cultural survey of the different appearances of ancient Indian texts in ancient Russian literature, which mainly were translations from Indian texts to Russian, is carried out and, in general, the influence of Indian culture on the culture of Russia is described. In the second part of the second chapter "Interest to India in Russian Literature of the late 17th - first half of the 20th century" presented a review of the development of the relationship between Indian and Russian literature and the cultural and historical context, that created the increasing popularity of the East is analyzed. The third chapter of the master thesis presents an analysis of the new cultural context that influenced on the functioning of the studied elements, a thesis review of the characteristics and central landmarks of postmodernism as an aesthetic discourse, and also the definitions of the metaphysical in literature and the new metaphysical literature, as an independent direction and metaphysical realism, as one of its possible trends. In addition, the last section examines the implementation of ancient Indian texts using the example of specific works by postmodern and new metaphysical literature, which shows the features of the structure of artistic texts in which the studied elements are found, as well as their role and functions. The main focus of this chapter is on the intertextual and metaphysical aspects of the functioning of ancient Indian texts in modern Russian literature. G. Sadulayev's novel "Иван Ауслендер: роман на пальмовых листьях" is a work, that demonstrates the features of intertextual interactions and the metaphysical principles of the interaction of Indian texts within the text of Russian modern literature.

Данная работа посвящена рассмотрению образа Индии, реалий индийской культуры, а также, в первую очередь, вопросу функционирования наиболее известных философско-религиозных памятников индийской словесности в текстах русской художественной литературы. Целью работы является анализ текстуальных способов существования памятников древнеиндийской словесности в пространстве русской литературы, что включает в себя рассмотрение следующих вопросов: путей и способов попадания индийской культуры в русскую, систематизация существующих теорий интертекстуальности, анализ современного культурного контекста и основных эстетических дискурсов, определение целей обращений и статуса религиозно-философских учений как метафизических категорий в области русской культуры, а также установление понятийных границ метафизического в русской литературе.В первой части "Интертекстуальность. Теоретические аспекты" представлено описание и систематизация основных концепций интертекстуальности: Ю. Кристевой, Ж. Женетта, Н. Фатеевой и др., названы связанные с ними теоретические школы и их представители, а также предшествующие и образующие фундамент теории интертекстуальности концепции, которыми являются теория эволюции литературных жанров русских формалистов и диалогизм Михаила Бахтина. Во втором разделе "Индия и ее словесность в русской литературе " рассмотрен период XI-XV вв., в котором на Руси были заложены основы культурной рецепции текстов древней Индии. Проводится историко-культурное обозрение путей появления древнеиндийских текстов в древнерусской литературе, основным из которых являлся перевод, а также, в целом, описывается влияние индийской культуры на культуру Руси. Во второй части второй главы "Интерес к Индии в русской литературе конца XVII – первой половины XX вв". рассмотрено развитие взаимосвязей между индийской и русской словесностью, а также проанализирован культурно-исторический контекст, который сформировал моду на Восток. В третьей главе магистерской работы представлен анализ нового культурного контекста, повлиявшего на функционирование исследуемых элементов, тезисный обзор характерных черт и центральных ориентиров постмодернизма как эстетического дискурса, а также дефиниций метафизического в литературе и новой метафизической литературы, как самостоятельного направления и метафизического реализма, как одного из возможных ее течений. Кроме того, в последнем разделе проведен разбор возможных вариантов реализации древнеиндийских текстов на примере конкретных произведений постмодернисткой и новой метафизической литературы, в ходе которого показаны особенности структуры художественных текстов, в которых обнаружены исследуемые элементы, а также их роль и функции. Основное внимание в этой главе сконцентрировано на интертекстуальных и метафизических аспектах функционирования древнеиндийских текстов в современной русской литературе. Роман Г. Садулаева "Иван Ауслендер: роман на пальмовых листьях" является произведением, на примере которого демонстрируются как особенности интертекстуальных взаимодействий, так и метафизических принципов взаимодействия индийских текстов в пределах текста русской современной художественной литературы.