The Voice of ‘Solidarity’ Women – Everyday Challenges in a Period of Social and Political Change

Niniejsza praca podejmuje temat doświadczeń i codziennych wyzwań kobiet „Solidarności” z okresu od powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” do upadku systemu komunistycznego w 1989 roku. Praca ma na celu oddanie głosu kobietom, które często pozostawały w cieniu męskich liderów, a także zrozumienie, jak postrzegały swoją rolę i jak radziły sobie z codziennymi wyzwaniami. Podjęto próbę zbadania doświadczeń kobiet związanych z ruchem „Solidarność” na podstawie ich wspomnień, przedstawionych w postaci wywiadów. W tym celu wykorzystano wywiady przeprowadzone w ramach projektu Archiwum Historii Mówionej IPN oraz zgromadzone w książce Ewy Kondratowicz Szminka na sztandarze (Warszawa 2001). Analiza źródeł pozwoliła wskazać na główne motywacje kobiet do zaangażowania się w działalność opozycyjną, przedstawić wyzwania z okresu stanu wojennego oraz ustalić świadomość feministyczną kobiet „Solidarności”. Dodatkowo usiłowano ustalić jak wspomnienia działaczek wpłynęły na dzisiejsze postrzeganie „Solidarności”.

This study explores the experiences and everyday challenges faced by women involved in the “Solidarity” movement from the founding of the Independent Self-Governing Trade Union “Solidarity” to the fall of the communist regime in 1989. The aim of the study is to give voice to women who often remained in the shadow of male leaders, and to understand how they perceived their roles and coped with daily struggles. An attempt was made to examine the experiences of women associated with the “Solidarity” movement based on their personal recollections presented in the form of interviews. For this purpose, interviews conducted as part of the IPN’s Oral History Archive project were used, as well as those collected in Ewa Kondratowicz’s book Szminka na sztandarze (Warsaw, 2001). The analysis of these sources made it possible to identify the main motivations of women for engaging in opposition activities, to present the challenges faced during the martial law period, and to determine the feminist consciousness of the women of “Solidarity.” Additionally, efforts were made to assess how the activists’ memories have influenced today’s perception of the “Solidarity” movement.