Ironia w ujęciu teorii relewancji: analiza wybranych przykładów z programu telewizyjnego "The Grand Tour"

Głównym celem niniejszej pracy magisterskiej jest opis pragmatycznego modelu ironii zaproponowanego w ramach teorii relewancji. W sposób porównawczy omówiono klasyczne ujęcie ironii jako tropu, standardowy model pragmatyczny ironii według Grice’a, post-Grice’owskie podejścia do rozumienia ironii oraz model relewancyjny (Sperber, Wilson 1998; Wilson, Sperber 1990, 1992, 2012; Wilson 2009, 2013). Relewancyjny model ironii przyjmuje istnienie dwóch cech konstytutywnych wypowiedzi ironicznych: oczywistej nieadekwatności kontekstowej i dystansu do przekazywanych treści, które manifestuje nadawca. W części analitycznej pracy model ten został wykorzystany do analizy przykładów wypowiedzi ironicznych zaczerpniętych z brytyjskiego programu telewizyjnego pt. „The Grand Tour”. Uwzględniono w niej takie czynniki jak: echoiczny charakter wypowiedzi, podobieństwo interpretacyjne, niezgodność kontekstową treści, zdystansowanie nadawcy wobec treści wypowiedzi i znaczenie kontekstu w odczytywaniu ironii.

The primary goal of this thesis is to present the relevance-theoretic model of irony, against the background of the evolution of major contemporary approaches to ironic communication. The classical account of irony as a trope, the Gricean standard pragmatic model of irony and the post-Gricean approaches to irony comprehension are discussed and compared with the relevance-theoretic construal (Sperber & Wilson 1998; Wilson & Sperber 1990, 1992, 2012; Wilson 2009, 2013), based on echoic interpretive language use. Relevance theorists highlight two constitutive features of ironic utterances: contextual inadequacy and dissociative attitude. The analytical part of the thesis is devoted to a relevance-theoretic analysis of examples of irony selected from the British TV programme The Grand Tour. The analysis embraces such aspects as echoic interpretive use, interpretive resemblance, contextual inadequacy, dissociative attitude and contextual cues.