The Image of the Indigenous Peoples of the Caucasus from the Perspective of the Russian Colonizer Based on the Works of Mikhail Lermontov.

Praca magisterska poświęcona jest analizie wizerunku rdzennych mieszkańców Kaukazu w twórczości Michaiła Lermontowa, jednego z najważniejszych przedstawicieli rosyjskiego romantyzmu. Autorka ukazuje, w jaki sposób pisarz, będąc jednocześnie świadkiem i uczestnikiem procesów kolonizacji, przedstawiał Kaukaz i jego mieszkańców przez pryzmat rosyjskiego imperializmu.W pierwszej części pracy omówiono kontekst historyczno-literacki romantyzmu i orientalizmu oraz biografię Lermontowa, podkreślając jego osobiste związki z Kaukazem. Kolejne rozdziały poświęcono analizie mężczyzn i kobiet w jego utworach – w Bohaterze naszych czasów, Demonie i Mcyrim. Autorka wykazuje, że mimo fascynacji egzotyką i kulturą kaukaską, Lermontow powiela stereotypy charakterystyczne dla kolonialnego spojrzenia Rosjan. Mężczyźni kaukascy ukazywani są jako brutalni, impulsywni i niezdolni do racjonalnego działania, natomiast kobiety – jako egzotyczne, tragiczne i podporządkowane.Praca podkreśla również rolę języka kolonizatora, literackich strategii podporządkowania oraz dehumanizujących opisów, które służyły legitymizacji imperialnej dominacji. Autorka dowodzi, że Lermontow, wpisywał się w kolonialny dyskurs XIX wieku, przedstawiając Kaukaz nie jako samodzielną przestrzeń kulturową, lecz jako tło rosyjskich doświadczeń i przygód.

This master’s thesis analyzes the image of the indigenous peoples of the Caucasus in the works of Mikhail Lermontov, one of the most prominent representatives of Russian Romanticism. The author explores how Lermontov, as both a witness and participant of Russian imperial expansion, portrayed the Caucasus and its inhabitants through the lens of the colonizer.The first part of the thesis outlines the historical and literary context of Romanticism and Orientalism, along with Lermontov’s biography and personal ties to the Caucasus. Subsequent chapters examine male and female characters in his works – A Hero of Our Time, The Demon, and Mtsyri. Despite his fascination with the exoticism and culture of the region, Lermontov reproduces stereotypes typical of Russian colonial discourse. Caucasian men are depicted as violent, impulsive, and irrational, while women appear as exotic, submissive, and tragic figures.The thesis highlights Lermontov’s use of colonial language, narrative strategies, and dehumanizing descriptions that reinforced imperial dominance. The author concludes that Lermontov, contributed to the colonial discourse of 19th-century Russia, presenting the Caucasus not as an autonomous cultural space but as a backdrop for Russian experiences and adventures.