The Sublime and the Picturesque in Eighteenth-Century British Aesthetics

Celem pracy jest zbadanie dwóch kategorii obecnych w XVIII-wiecznej estetyce brytyjskiej: wzniosłości i malowniczości. W ostatnim rozdziale dokonuję analizy porównawczej obu wartości, której oś stanowią wątki epistemologiczne. Argumentuję, że tytułowe kategorie znacząco różnią się pod względem genezy oraz charakteru: wzniosłość jest kategorią o charakterze intelektualnym, której źródło tkwi w samym podmiocie – doznanie zmysłowe nie pełni więc bezpośredniej roli w przeżyciu wzniosłości. Malowniczość zaś to wartość oparta na doświadczeniu zmysłowym, domagająca się istnienia bodźca zewnętrznego i nie angażująca władz intelektualnych. Moją analizę opieram w szczególności na pracach Edmunda Burke’a, Williama Gilpina oraz Uvedale’a Price’a.

The aim of this paper is to explore two categories present in eighteenth-century British aesthetics: the sublime and the picturesque. In the final chapter, I undertake a comparative analysis of these two values, focusing on epistemological themes. I argue that the titular categories differ significantly in both origin and nature: the sublime is a category of an intellectual nature, whose source lies within the subject – sensory perception does not play a direct role in the experience of the sublime. The picturesque, on the other hand, is a value rooted in sensory perception, requiring the presence of an external stimulus and not engaging the intellectual faculties. My analysis is based in particular on the works of Edmund Burke, William Gilpin, and Uvedale Price.