The institution of exclusion of a shareholder in a limited liability company and of a simple joint stock company

Celem niniejszej pracy dyplomowej jest systematyzacja i analiza charakteru prawnego instytucji wyłączenia wspólnika ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz analogicznej regulacji dotyczącej wyłączenia akcjonariusza prostej spółki akcyjnej. Autor przeprowadził szczegółową analizę przepisów, w tym art. 266-269 oraz art. 300(49) Kodeksu spółek handlowych, z uwzględnieniem praktyki orzeczniczej oraz poglądów doktryny. Wyłączenie wspólnika jest rozpatrywane jako istotny mechanizm prawny mający na celu poprawę funkcjonowania spółki w sytuacjach konfliktowych między wspólnikami, pełniąc rolę ochronną i zabezpieczającą prawny byt spółki. W pracy uwzględniono również kwestie związane z postępowaniem sądowym dotyczącym wyłączenia wspólnika oraz zjawiska normatywne związane z definicją spółki kapitałowej. Przyjęto metodę prawno-porównawczą, analizując różne typy spółek i ich regulacje. Autor zrezygnował z nadmiernej szczegółowości na rzecz syntetycznego opracowania, które ma na celu lepsze zrozumienie regulacji przez osoby nieznające praktyki prowadzenia przedsiębiorstw. Wyniki analizy wskazują, że ustawodawca skutecznie zrównoważył interesy spółki oraz prawa wyłączanego i pozostałych wspólników. Szczegółowo przeanalizowano charakter prawny spraw o wyłączenie wspólnika/akcjonariusza oraz sporne linie orzecznicze dotyczące tej instytucji. Autor opracował dane statystyczne, ukazujące dominację spółki z o.o. na rynku oraz potencjał wzrostu prostej spółki akcyjnej. W pracy przedstawiono charakterystykę wyłączenia wspólnika, przesłanki stosowania tej instytucji oraz podbudowę teoretycznoprawną. Omówiono także podobieństwa między regulacjami dotyczącymi wyłączenia wspólnika i ustąpienia akcjonariusza w PSA oraz przymusowego umorzenia udziałów. Praca zawiera również krytyczną analizę wybranych przepisów oraz propozycje de lege ferenda, mające na celu usprawnienie i uproszczenie regulacji dotyczących wyłączenia wspólnika.

The aim of this thesis is to systematize and analyze the legal nature of the institution of expulsion of a partner from a limited liability company (LLC) and the analogous regulation concerning the expulsion of a shareholder from a simple joint-stock company (SJSC). The author conducted a detailed examination of the relevant provisions, including Articles 266-269 and 300(49) of the Commercial Companies Code, taking into account judicial practice and doctrinal views. Expulsion of a partner is considered a crucial legal mechanism designed to improve the functioning of a company in situations where conflicts between partners disrupt its operations, serving a protective role to safeguard the legal existence of both LLCs and SJSCs.The thesis also addresses issues related to judicial proceedings concerning partner expulsion and normative foundations associated with the definition of a capital company. A comparative legal method was employed, analyzing different types of companies and their regulations. The author opted for a synthetic overview rather than excessive detail, aiming to enhance understanding of the regulations for individuals unfamiliar with business operations. The analysis indicates that the legislator has effectively balanced the interests of the company with the rights of the expelled and remaining partners. The legal nature of cases involving partner/shareholder expulsion and contentious case law lines on this institution were thoroughly examined. Statistical data were presented, highlighting the dominance of LLCs in the market and the growth potential of the SJSC.The thesis presents a detailed characterization of partner expulsion, the conditions for applying this institution, and its theoretical and legal foundations. It also discusses similarities between the regulations on partner expulsion and shareholder withdrawal in SJSCs, as well as compulsory redemption of shares. Additionally, the thesis includes a critical analysis of selected provisions and proposals de lege ferenda to streamline and simplify the regulations concerning partner expulsion.