Russian Federation's investment climate-selected macroeconomic, political-legal and sociocultural aspects

Nowadays, foreign investments are one of the basic forms of international capital flows in world economy. As for the host country, foreign investment inflow might bring both potential profits and dangers. Real influence depends on, inter alia, type of investment and internal situation of the host country.Investment climate can be broadly defined as a set of factors that have an impact on both investing and running a business conditions that exist in the given market. Basic components of the investment climate are macroeconomic situation, political-legal environment and socio-cultural factors.As analysis of macroeconomic indicators shows, economic situation in Russia is rather unstable – the reason is that Russian economy is dependent on the export of raw materials.Russian political system is often described as soft authoritarianism, and the economic system is called state capitalism. Legal regulations related to opening and closing a business, employing a foreigner and taxation system are highly complex, which in turn increases the financial and administrative burdens placed on companies. Intellectual property rights are not well protected and judicial system is corrupt and ineffective. One of the major problems investors face today in Russia is pervasive corruption.As far as socio-cultural factors are concerned, special attention should be given to demographic crisis and declining quality of education. Establishing personal relationships with business partners is characteristic of Russian negotiation style. Russians also prefer centralized organizational structure. Russian mentality is conducive to corruption.To sum up, Russian investment climate is highly unfavourable for entrepreneurs and there is no hope for significant improvement in the near future.

Inwestycje zagraniczne są obecnie jedną z podstawowych form przepływów kapitałowych w gospodarce światowej. Ich napływ wiąże się zarówno z potencjalnymi korzyściami, jak i zagrożeniami dla kraju goszczącego, których wystąpienie zależy m.in od rodzaju inwestycji i wewnętrznych uwarunkowań, panujących w danym państwie.Klimat inwestycyjny najogólniej można zdefiniować jako ogół czynników, mających wpływ na warunki inwestowania i prowadzenia działalności gospodarczej na danym rynku. Do podstawowych jego elementów należy sytuacja makroekonomiczna, uwarunkowania polityczno-prawne, a także czynniki o charakterze społeczno-kulturowym.Analiza wybranych wskaźników pokazuje, że pod względem makroekonomicznym Rosję charakteryzuje znaczna niestabilność, związana z surowcowym charakterem gospodarki. Spadek cen ropy i gazu był główną przyczyną kryzysu, jaki dotknął Rosję w 2008 r. Wówczas program naprawczy rządu nie przewidywał żadnych reform gospodarczych i sprowadzał się głównie do udzielenia wsparcia finansowego zagrożonym podmiotom i branżom. Ustrój polityczny Federacji Rosyjskiej nazywany jest miękką formą autorytaryzmu, w którym władzę sprawują ludzie skupieni wokół W. Putina. Ustrój gospodarczy natomiast określany jest mianem kapitalizmu państwowego ze względu na znaczny udział państwa w gospodarce i wykorzystywanie jej jako narzędzia realizacji celów politycznych.Rozpoczęcie i zamknięcie działalności gospodarczej w Rosji jest związane z wypełnieniem długotrwałych i dość skomplikowanych czynności, które mogą się różnić w ramach poszczególnych podmiotów federacji. Działalność inwestorów zagranicznych regulują dodatkowo odrębne ustawy.System podatkowy obejmuje kilkanaście rodzajów podatków, co niekorzystnie odbija się na wielkości obciążeń administracyjnych przedsiębiorstw. Destabilizująco na ich funkcjonowanie wpływają również kontrole podatkowe.Zatrudnienie obcokrajowca na terytorium Rosji objęte jest złożoną procedurą, istnieją też ograniczenia ilościowe dotyczące pracujących w tym kraju cudzoziemców.Ochrona praw własności intelektualnej, mimo uwarunkowań prawnych spełniających międzynarodowe standardy, nie jest skutecznie egzekwowana, czego dowodem jest znaczny udział podróbek w rynku rosyjskim i nieefektywne procedury ścigania tego typu przestępstw.Rosyjskie sądy w znacznej mierze są instytucjami dyspozycyjnymi wobec władz i skorumpowanymi. Wynika to m.in z procedury mianowania sędziów i struktury organizacyjnej sądów, dającej ich przewodniczącym możliwość wywierania nacisku na podwładnych.Do największych problemów współczesnej Rosji należy korupcja, osiągająca wymiar wręcz instytucjonalny i wydatnie zwiększająca koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Do jej podstawowych przyczyn należy nadmiernie rozrośnięta biurokracja i brak efektywnie działających organów wymiaru sprawiedliwości.O tym, jakie problemy natury prawnej mogą napotkać inwestorzy na rynku rosyjskim, świadczą historie firm Ikea, BP i Atlas.Wśród uwarunkowań społeczno-kulturowych na szczególną uwagę zasługuje katastrofalna sytuacja demograficzna oraz sukcesywnie spadająca jakość wykształcenia zdobywanego przez Rosjan. Jeśli chodzi o styl negocjacji, Rosjan wyróżnia przywiązywanie wagi do budowy osobistych relacji z partnerem biznesowym, natomiast w kwestii struktury organizacji preferują oni scentralizowany styl zarządzania. Poglądy, przekonania oraz kształtowana przez historię mentalność Rosjan stanowią ponadto podatny grunt dla korupcji.Ilość niekorzystnych zjawisk, dotyczących klimatu inwestycyjnego Rosji jest tak duża, że jego poprawa w najbliższych latach wydaje się praktycznie nierealna.