Women in the Polish Army from nineteenth century until 1945.

Niniejsza praca poświęcona jest przybliżeniu udziału i roli kobiet w polskim czynie zbrojnym oraz ruchu niepodległościowym od XIX wieku do roku 1945. Kwestie związane z historią wojskowości ukazane są na tle zachodzących na przestrzeni dziejów przemian społecznych związanych ze zmianą statusu kobiet. Temat pokazany jest z perspektywy kilku pokoleń kobiet, które w warunkach zaborów, I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej, niepodległej Rzeczypospolitej, a także wojny i okupacji niemieckiej oraz sowieckiej podjęły się walki zbrojnej w obronie ojczyzny. Pozwala to przybliżyć pewną ciągłość tradycji czynu zbrojnego kobiet w Polsce. Istotne jest poruszenie kwestii przemian społecznych, jakie miały miejsce na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, zaś zwłaszcza roli Wielkiej Wojny oraz II wojny światowej, które przyniosły kobietom emancypację. Pozwala to pokazać relacje między wojną, udziałem kobiet w czynie zbrojnym oraz przemianami obyczajowymi czy wreszcie decyzjami polityczno-wojskowymi. Struktura pracy magisterskiej zakłada podział tekstu na trzy główne części, których układ ma charakter rzeczowo-chronologiczny. Każdy z rozdziałów odnosi się do czasów, które posiadały własną specyfikę i tło społeczno-polityczne, a więc czasów zaborczych, niepodległej Polski i czasów II wojny światowej. Temat obejmując nie tylko kwestie wojskowe, ale również społeczne, posiada dosyć sporą bibliografię. Wykorzystanymi źródłami są przedwojenne czasopisma kobiece oraz dorobek piśmienniczy czołowych polskich emancypantek i feministek. Co do kwestii udziału kobiet w polskim czynie zbrojnym materiał jest bardzo rozproszony oraz gatunkowo niezwykle urozmaicony (wspomnienia, dzienniki, publicystyka, opracowania, monografie). Praca zawiera zarys najistotniejszych czynników wpływających na rozwój służby wojskowej kobiet oraz jej dynamiczny charakter, bowiem był to niezwykle zmienny i złożony proces uzależniony od wielu czynników. Toteż w wielu przypadkach praca ogranicza się do przedstawienia przez pryzmat danych biografii lub bliższego zarysu ogólnej charakterystyki epoki najbardziej reprezentatywnych zjawisk oraz problemów dla poruszanego tematu. Szczególnie ciekawa jest tu choćby kwestia prawnego uregulowania statusu wojskowej służby kobiet oraz towarzyszące temu liczne spory, które trwały do 1942 roku.

This work is devoted to the participation and role of women in Polish military actions and the independence movement from the nineteenth century until 1945. Issues related to military history are shown on the background taking place throughout the history of social change associated with the change of the status of women. Subject is shown from the perspective of several generations of women, which in conditions of annexation, World War I, Polish-Bolshevik war, the Second Polish Republic, as well as the war and the German occupation and the Soviet took up the armed struggle in defense of their homeland. This allows you to show a certain continuity of the tradition of armed action of women in Poland. It is important to raise the issue of social changes that took place in the Polish territories in the nineteenth and twentieth centuries, and especially the role of the Great War and the Second World War, which brought women's emancipation. The structure of the thesis implies the division of the text into three main parts, which is a system of factual and chronological. Each chapter refers to the time that had its own peculiarities and socio-political background. Subject including not only military issues but also social, has quite a large bibliography. The pillar of this work is based on of women's pre-war magazines and works leading Polish feminists. As to the issue of women's participation in the military actions, sources are highly fragmented and typically extremely varied (memoirs, diaries, essays, studies, monographs). The work outlines the most important factors affecting the development of women's military service and its dynamic nature, because it was extremely variable and complex process dependent on many factors. Particularly interesting is there even a question of legal regulation of the status of women's military service, accompanied by numerous controversies that lasted until 1942.