Asylum procedure in Poland

Praca opisuje szczegółowo analizę prawnych ram oraz praktycznych aspektów procesu przyznawania azylu w Polsce. Składa się ona z trzech rozdziałów, które omawiają m.in podstawy prawne, etapy postępowania oraz wyzwania, jakie napotyka ten proces.W pierwszym rozdziale omówiono podstawy prawne procedury azylowej, wskazując na kluczowe akty prawne, takie jak Konstytucja RP, Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP), a także Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucja RP, w art. 56 ust. 1, przewiduje prawo do azylu dla cudzoziemców, co jest rozwinięte w ustawodawstwie dotyczącym cudzoziemców. Kluczową rolę w procesie nadawania azylu odgrywają również przepisy unijne, w szczególności dotyczące ochrony uchodźców zgodnie z Konwencją genewską z 1951 r. Rozdział zawiera także szczegółową analizę regulacji krajowych i unijnych, które wpływają na kształtowanie polityki azylowej w Polsce.Drugi rozdział koncentruje się na procedurze udzielania azylu w Polsce, począwszy od złożenia wniosku przez cudzoziemca. Wskazano, że cudzoziemcy mają obowiązek składania wniosków w placówkach Straży Granicznej, a procedura ta jest ściśle związana z zasadą non-refoulement, która chroni osoby przed wydaleniem do krajów, gdzie mogliby być narażeni na prześladowania. Rozdział ten opisuje również funkcje i obowiązki organów zajmujących się rozpatrywaniem wniosków, takich jak Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Minister Spraw Zagranicznych, którego zgoda jest niezbędna do przyznania azylu. Autorka porusza także kwestię mechanizmu dublińskiego, który umożliwia przekazywanie cudzoziemców do innych państw członkowskich UE, jeśli istnieją odpowiednie przesłanki.Kolejna część pracy omawia trudności i kontrowersje związane z procedurą push-back, czyli praktyką zawracania migrantów z granic Polski, bez formalnego rozpatrzenia ich wniosków o azyl. W pracy przedstawiono przykłady sytuacji na granicy polsko-białoruskiej, która stała się miejscem intensywnych debat o prawach człowieka, polityce azylowej i obowiązkach Polski wynikających z prawa międzynarodowego. Szczególnie podkreślono, że ograniczanie dostępu do procedur azylowych oraz praktyka push-back są krytykowane przez organizacje międzynarodowe, w tym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Autorka przytacza wyrok TSUE, który wskazuje, że działania polskich władz mogą być sprzeczne z przepisami unijnymi dotyczącymi prawa do skutecznego środka zaskarżenia i zakazu zbiorowego wydalania.W zakończeniu pracy wskazano na konieczność poprawy efektywności i humanitarności polskiego systemu azylowego, zwłaszcza w obliczu współczesnych wyzwań migracyjnych. Autorka podkreśla, że mimo istnienia solidnych ram prawnych, w praktyce pojawiają się problemy związane z dostępem do ochrony międzynarodowej i procedurą przyjmowania cudzoziemców. Sytuacja na granicy polsko-białoruskiej uwidacznia potrzebę zrównoważenia praw człowieka z bezpieczeństwem narodowym oraz wypracowania skutecznych rozwiązań w obliczu kryzysów migracyjnych.

The thesis provides a detailed analysis of the legal framework and practical aspects of the asylum process in Poland. It consists of three chapters, which discuss, among other things, the legal basis, stages of the procedure, and the challenges encountered in the process.The first chapter discusses the legal foundations of the asylum procedure, highlighting key legal acts such as the Constitution of the Republic of Poland, the Charter of Fundamental Rights of the European Union (CFR), and the Act on Granting Protection to Foreigners on the Territory of the Republic of Poland. The Constitution, in Article 56(1), guarantees the right to asylum for foreigners, which is further elaborated in legislation concerning foreigners. European Union regulations, particularly those concerning the protection of refugees in accordance with the 1951 Geneva Convention, also play a crucial role in the asylum process. The chapter also provides a detailed analysis of national and EU regulations that shape asylum policy in Poland.The second chapter focuses on the asylum procedure in Poland, starting from the submission of an application by a foreigner. It points out that foreigners are required to submit applications at Border Guard stations, and this procedure is closely tied to the principle of non-refoulement, which protects individuals from being expelled to countries where they could face persecution. This chapter also describes the functions and responsibilities of the authorities involved in processing applications, such as the Head of the Office for Foreigners and the Minister of Foreign Affairs, whose approval is necessary to grant asylum. The author also addresses the issue of the Dublin mechanism, which allows for the transfer of foreigners to other EU member states if appropriate grounds exist.The next part of the thesis discusses the difficulties and controversies surrounding the push-back procedure, which involves turning migrants away at Poland's borders without formally considering their asylum applications. The thesis presents examples of situations at the Polish-Belarusian border, which has become a focal point of intense debates on human rights, asylum policy, and Poland's obligations under international law. The work emphasizes that restricting access to asylum procedures and the practice of push-backs have been criticized by international organizations, including the Court of Justice of the European Union (CJEU). The author cites a CJEU ruling, indicating that Polish authorities' actions may conflict with EU regulations concerning the right to an effective remedy and the prohibition of collective expulsions.In the conclusion, the thesis highlights the need to improve the efficiency and humanitarianism of Poland’s asylum system, particularly in the face of contemporary migration challenges. The author emphasizes that, despite the existence of a solid legal framework, practical problems arise related to access to international protection and the procedure for receiving foreigners. The situation at the Polish-Belarusian border underscores the need to balance human rights with national security and to develop effective solutions in the face of migration crises.