From the run to fame to luxury for all. Pop tendencies in the art of PRL

The subject of my work are pop tendencies that appeared in Polish art from the sixties to the year 1989. These tendencies are inspirations from the mas culture (as in the means of technique, iconography and rhetoric) that appear in the art of certain artists of that time. The purpose of the essay is to research how mas culture of the PRL influenced art and how this effect was related to the accomplishments of pop art developing in capitalist countries.My main research tool I used for this aim was the comparative method. In my work I analyse the achievements of chosen artists and artistic groups such as: Neo-Neo-Neo group, Luxus group, Alina Szapocznikow and Zdzisław Sosnowski in which every example shows a different tendency towards the mas culture. First approach, represented by the Neo-Neo-Neo group characterises  in creating artwork as a result of the contemporary iconography of the streets mixed with hippie ideology and quotes from the media of that time. Is it an approach mostly close to the one which characterised American pop artists.The second approach is the example of Luxus group, and is shown by ironic interpretations and the abuse of the idols of mas culture. Two other approaches represented by Alina Szapocznikov and Zdzisław Sosnowski are based on an analysis of the functions of mas media and creating - by them idols of the mas society.The base of my analysis is to show the social and political situation and polish economy of that time and characteristic of the polish type of mas culture. Both factors have a mayor influence in creating the "pop" tendencies in Polish art. Analysis of the works of artists of that time and comparing them with the achievements of the Western art lets me describe a type of the Polish pop art and to show connections between it's character and the model of polish mas culture. Polish pop art is a tendency that is rooted with it's time, in a mayor way influenced by politics, that used  commercial iconography  as the emblem of the country.Without a doubt my work does not close the subject of research on pop tendencies. Further research should be made in the time after the iron curtain, when the economy was more liberated and everything changed in the Polish mas culture and what is more - in the art that was inspired by it.

Przedmiotem pracy są tendencje „pop” przejawiające się w sztuce polskiej od lat 60. do roku 1989. Mianem tym określane są inspiracje kulturą masową (zarówno w zakresie techniki, ikonografii jak i retoryki), występujące w sztuce wybranych artystów omawianego okresu. Celem pracy jest zbadanie w jaki sposób kultura masowa PRL oddziaływała na twórczość artystów i na ile efekt tych oddziaływań był zbliżony do dokonań pop artu rozwijającego się w krajach kapitalistycznych. Głównym narzędziem badawczym służącym do realizacji obranego celu jest metoda komparatystyczna. W toku pracy analizuję dokonania wybranych twórców i grup artystycznych: Grupy Neo-Neo-Neo, Grupy Luxus, Aliny Szapocznikow i Zdzisława Sosnowskiego, z których każdy stanowi dla mnie przykład innej postawy wobec kultury masowej. Postawa pierwsza, reprezentowana przez grupę Neo-Neo-Neo, charakteryzuje się tworzeniem prac w oparciu o współczesną ikonosferę ulicy, zabarwioną ideologią hippiesowską i cytatami z współczesnego przekazu medialnego. Jest to postawa najbardziej zbliżona do tej, która charakteryzowała amerykańskich twórców pop-artu. Postawa druga, której przykład twórczość grupy Luxus, polega na ironicznym interpretowaniu i wykorzystywaniu w sztuce idoli masowego społeczeństwa. Kolejne dwie postawy, reprezentowane przez Alinę Szapocznikow i Zdzisława Sosnowskiego, skupiają się na analizie funkcjonowania współczesnych środków masowego przekazu i kreowaniu przez nie idoli masowego społeczeństwa. Podbudowę analizy stanowi przedstawienie sytuacji społecznopolitycznej i gospodarczej Polski w omawianym okresie oraz charakterystyka polskiego typu kultury masowej. Oba te czynniki miały znaczący wpływ na kształt tendencji „pop” w polskiej sztuce.Analiza prac artystów oraz zestawienie ich z dokonaniami sztuki zachodniej pozwala mi na określenie typu polskiego pop-artu oraz wykazanie zawiązków między jego charakterem, a modelem polskiej kultury masowej. Polski pop-art, którego obraz wyłania się w pracy jest nurtem: zanurzonym we współczesności, w dużym stopniu upolitycznionym, wykorzystującym zarówno ikonografię komercyjną jak i emblematykę państwową. Bez wątpienia praca ta nie wyczerpuje problemu badań nad tendencjami „pop” w sztuce polskiej, a dalszych perspektyw badawczych należy szukać w okresie następującym po upadku żelaznej kurtyny, gdy uwolnienie rynków całkowicie zmieniło obraz polskiej kultury masowej, a co za tym idzie – inspirowanej nią sztuki.