Simple view
Full metadata view
Authors
Statistics
Ochra na Bliskim Wschodzie i w Anatolii w epipaleolicie i neolicie preceramicznym.
Ochre in Near East and in Anatolia during Epipalaeolithic and Pre-Pottery Neolithic
ochra, Bliski Wschód, Anatolia, epipaleolit, neolit preceramiczny
ochre, Near East, Anatolia, Epipalaeolithic, Pre-Pottery Neolithic
Wiele przykładów zarówno odkryć archeologicznych, jak i wychodni ochry zostało zlokalizowanych na terenach Bliskiego Wschodu i Anatolii. W niniejszej pracy skupiono się na okresach od epipaleolitu po schyłek neolitu preceramicznego, z uwagi na ich względną jednolitość kulturową. Dokonano opisu znalezisk związanych z ochrą z 33 stanowisk, poszukując jednocześnie wzoru zastosowań omawianego minerału. Co ciekawe, wydaje się, że aspekt użytkowy przeważa nad rytualnym, choć nie został dostatecznie dokładnie przebadany. Dodatkowo, większość autorów w swoich opracowaniach skupia się na tym drugim kontekście z uwagi na większe możliwości interpretacyjne. Jednak zastosowania ochry w życiu codziennym stanowią nieodłączny składnik kulturowy i jako taki powinny być lepiej poznane. Co więcej, ochra w odcieniach czerwieni pojawia się w warstwach archeologicznych znacznie częściej niż zabarwiona na żółto. Natomiast w stanie naturalnym raczej w większych ilościach występuje goethyt.W pracy w pierwszej kolejności skupiono się na definicji ochry. Jak wynika z przeglądu literatury, badacze nie zawsze są zgodni co do rozumienia tego określenia. Powstawały definicje na użytek pojedynczych prac, co powodowało często ich niespójność, bądź wskazywało na szczególne zainteresowania autorów. Dodatkowo, nie zawsze dokonywano rozdziału między tlenki żelaza, a związki siarki z rtęcią. Oba minerały mają odmienne właściwości, z tego względu nie powinny być rozpatrywane razem. Z drugiej strony, być może ludność użytkowała oba związki w celu pozyskania pigmentu, odróżniając je jedynie w przypadku prac związanych z wyprawianiem skór.Dodatkowym atutem jest możliwość dokonania porównań etnograficznych. Przytoczono przykłady plemion afrykańskich, australijskich i amerykańskich w celu ukazania uniwersalności omawianego fenomenu.Ochra jako element kulturowy bezsprzecznie intryguje. Z uwagi na jej szerokie zastosowania, zarówno z zakresu rytualnego, jak i użytkowego, może być rozpatrywana w różnych kontekstach.
Numerous archaeological discoveries and natural ochre outcrops were localized in Near East and Anatolia. Additional time scope for that work was also set on Epipalaeolithic and Pre-Pottery Neolithic. They were chosen because of relative homogeneity of those cultures. There were described 33 archaeological sites from different periods, where ochre was found. Thanks to that, there was created a possibility to find a use-pattern for the mineral. After bibliographic research it appears, that ochre was more often found in usable context. Unfortunately, many researchers focus mostly on the ritual usage, omitting the second possibility. That leads to insufficient examining of the role of ochre in everyday life. Moreover, red ochre is more commonly found than the yellow one in archaeological layers, although it seems on the contrary in the natural state. It leads to a conclusion, that red pigment was both more precious to discussed societies, but also could be obtained by them from yellow goethite by heating.On the beginning, in that work there was a discussion about a definition of ochre. It seems, that scientists create their own terms when needed in their articles. That is a reason, why most of them are heterogeneous. Another issue is the difference between iron oxides and mercury sulphide. Not every researcher does a division between those two. It might be correct, if ancient societies would use those two compounds interchangeably, as red pigment. But in case of other applications, those two have different attributes. Because of that, both compounds should be discussed separately, although would be sometimes called collectively as “ochre”.Additional advantage on the field of ochre examining is a possibility of usage of ethnographic parallels. In that work there were described African, Australian and American tribes, those still use that pigment. As a result, there could be made a conclusion about universal character of discussed phenomenon.Ochre has been found in both ritual and usable contexts. Because of that, it was quite often discussed topic by researchers.
| dc.abstract.en | Numerous archaeological discoveries and natural ochre outcrops were localized in Near East and Anatolia. Additional time scope for that work was also set on Epipalaeolithic and Pre-Pottery Neolithic. They were chosen because of relative homogeneity of those cultures. There were described 33 archaeological sites from different periods, where ochre was found. Thanks to that, there was created a possibility to find a use-pattern for the mineral. After bibliographic research it appears, that ochre was more often found in usable context. Unfortunately, many researchers focus mostly on the ritual usage, omitting the second possibility. That leads to insufficient examining of the role of ochre in everyday life. Moreover, red ochre is more commonly found than the yellow one in archaeological layers, although it seems on the contrary in the natural state. It leads to a conclusion, that red pigment was both more precious to discussed societies, but also could be obtained by them from yellow goethite by heating.On the beginning, in that work there was a discussion about a definition of ochre. It seems, that scientists create their own terms when needed in their articles. That is a reason, why most of them are heterogeneous. Another issue is the difference between iron oxides and mercury sulphide. Not every researcher does a division between those two. It might be correct, if ancient societies would use those two compounds interchangeably, as red pigment. But in case of other applications, those two have different attributes. Because of that, both compounds should be discussed separately, although would be sometimes called collectively as “ochre”.Additional advantage on the field of ochre examining is a possibility of usage of ethnographic parallels. In that work there were described African, Australian and American tribes, those still use that pigment. As a result, there could be made a conclusion about universal character of discussed phenomenon.Ochre has been found in both ritual and usable contexts. Because of that, it was quite often discussed topic by researchers. | pl |
| dc.abstract.pl | Wiele przykładów zarówno odkryć archeologicznych, jak i wychodni ochry zostało zlokalizowanych na terenach Bliskiego Wschodu i Anatolii. W niniejszej pracy skupiono się na okresach od epipaleolitu po schyłek neolitu preceramicznego, z uwagi na ich względną jednolitość kulturową. Dokonano opisu znalezisk związanych z ochrą z 33 stanowisk, poszukując jednocześnie wzoru zastosowań omawianego minerału. Co ciekawe, wydaje się, że aspekt użytkowy przeważa nad rytualnym, choć nie został dostatecznie dokładnie przebadany. Dodatkowo, większość autorów w swoich opracowaniach skupia się na tym drugim kontekście z uwagi na większe możliwości interpretacyjne. Jednak zastosowania ochry w życiu codziennym stanowią nieodłączny składnik kulturowy i jako taki powinny być lepiej poznane. Co więcej, ochra w odcieniach czerwieni pojawia się w warstwach archeologicznych znacznie częściej niż zabarwiona na żółto. Natomiast w stanie naturalnym raczej w większych ilościach występuje goethyt.W pracy w pierwszej kolejności skupiono się na definicji ochry. Jak wynika z przeglądu literatury, badacze nie zawsze są zgodni co do rozumienia tego określenia. Powstawały definicje na użytek pojedynczych prac, co powodowało często ich niespójność, bądź wskazywało na szczególne zainteresowania autorów. Dodatkowo, nie zawsze dokonywano rozdziału między tlenki żelaza, a związki siarki z rtęcią. Oba minerały mają odmienne właściwości, z tego względu nie powinny być rozpatrywane razem. Z drugiej strony, być może ludność użytkowała oba związki w celu pozyskania pigmentu, odróżniając je jedynie w przypadku prac związanych z wyprawianiem skór.Dodatkowym atutem jest możliwość dokonania porównań etnograficznych. Przytoczono przykłady plemion afrykańskich, australijskich i amerykańskich w celu ukazania uniwersalności omawianego fenomenu.Ochra jako element kulturowy bezsprzecznie intryguje. Z uwagi na jej szerokie zastosowania, zarówno z zakresu rytualnego, jak i użytkowego, może być rozpatrywana w różnych kontekstach. | pl |
| dc.affiliation | Wydział Historyczny | pl |
| dc.area | obszar nauk humanistycznych | pl |
| dc.contributor.advisor | Valde-Nowak, Paweł - 132494 | pl |
| dc.contributor.author | Kościuk-Załupka, Julia | pl |
| dc.contributor.departmentbycode | UJK/WH3 | pl |
| dc.contributor.reviewer | Nowak, Marek - 131034 | pl |
| dc.contributor.reviewer | Valde-Nowak, Paweł - 132494 | pl |
| dc.date.accessioned | 2020-07-26T23:03:01Z | |
| dc.date.available | 2020-07-26T23:03:01Z | |
| dc.date.submitted | 2016-08-01 | pl |
| dc.fieldofstudy | archeologia | pl |
| dc.identifier.apd | diploma-106334-146234 | pl |
| dc.identifier.project | APD / O | pl |
| dc.identifier.uri | https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/212642 | |
| dc.language | pol | pl |
| dc.source.integrator | false | |
| dc.subject.en | ochre, Near East, Anatolia, Epipalaeolithic, Pre-Pottery Neolithic | pl |
| dc.subject.pl | ochra, Bliski Wschód, Anatolia, epipaleolit, neolit preceramiczny | pl |
| dc.title | Ochra na Bliskim Wschodzie i w Anatolii w epipaleolicie i neolicie preceramicznym. | pl |
| dc.title.alternative | Ochre in Near East and in Anatolia during Epipalaeolithic and Pre-Pottery Neolithic | pl |
| dc.type | master | pl |
| dspace.entity.type | Publication |