Bibliography of press and sports calendars in the collection of the Jagiellonian Library : years 1841-1956

Sport i cała kultura fizyczna u swych początków stanowiły stosunkowo wąski margines życia społecznego. Stąd też wynikał fakt częstego bagatelizowania działalności polegającej na gromadzeniu, przechowywaniu i udostępnianiu źródeł z zakresu sportu oraz wychowania fizycznego. Z tego powodu prasa dotycząca tych dziedzin stanowi niezmiernie cenne, i niejednokrotnie jedyne, źródło do poznawania historii sportu na ziemiach polskich. Bibliografia swymi ramami czasowymi obejmuje okres od ukazania się "Sprawozdania o Wyścigach Konnych i Wystawie Zwierząt Gospodarskich w Królestwie Polskiém w Roku 1841 Odbytych", do przemian, które nastąpiły w Polsce w 1956 i miały określony wpływ na rozwój i charakter polskiej prasy sportowej. Zasięg terytorialny obejmuje obecne granice państwa polskiego na zachodzie i północy, a na wschodzie granice sprzed pierwszego rozbioru w 1772 roku. Ponadto bibliografia rejestruje czasopisma sportowe wydawane w języku polskim w latach 1841-1956 na całym świecie. Typologia czasopism do bibliografii obejmuje wydawnictwa spełniające kryteria zawarte w definicji prasy sportowej z Encyklopedii wiedzy o prasie. We wstępie został zarysowany stan badań nad polską prasą sportową, przedstawiono również zasadniczy cel pracy, jakim było uzupełnienie stanu badań o niepublikowane do tej pory czasopisma i informacje na temat periodyków z tej dziedziny oraz przedstawienie szerszemu gronu odbiorców tychże wydawnictw zgromadzonych w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej. Zostały ze sobą zestawione funkcjonujące w nauce istotne definicje, po czym uzasadniono wybory poszczególnych z nich. Struktura opisu została skonstruowana tak, aby w możliwie jak najlepszy sposób ułatwić czytelnikowi korzystanie z informacji zawartych w poszczególnych pozycjach. W zrębie głównym bibliografii uwzględnione są 434 tytuły periodyków sportowych. Książka zawiera również takie wydawnictwa jak dodatki, sprawozdania, listy oraz spisy członków, biuletyny wewnętrzne klubów, związków oraz towarzystw sportowych. Są to czasopisma w dużej mierze pomijane przez badaczy prasy sportowej, a stanowią istotne źródło dla historii organizacji sportowych w XIX i XX wieku. Odrębną grupą są kalendarze, które z przyczyn praktycznych również zostały włączone do bibliografii. Opracowanie zostało wzbogacone o aneks liczący 37 pozycji, który zawiera część tytułów odrzuconych w wyniku przeprowadzonej przeze mnie selekcji z doprecyzowaną argumentacją. Uzupełnienie bibliografii stanowią indeksy – osobowy, instytucji oraz miejscowości – umieszczone na końcu w celu maksymalnego ułatwienia czytelnikowi korzystania z książki.

Sport and physical culture as a whole were, at their origins, a relatively narrow fringe of social life. Hence the activity of collecting, preserving and making available sources on sport and physical education was often underestimated. For this reason, the press relating to these areas is an extremely valuable and often the only source for learning the history of sport in Polish lands.The bibliography covers the period from the publication of the report "Sprawozdanie o Wyścigach Konnych i Wystawie Zwierząt Gospodarskich w Królestwie Polskiém w Roku 1841 Odbytych" to the changes that took place in Poland in 1956 and had a definite impact on the development and character of the Polish sports press. The territorial coverage includes the current borders of the Polish state in the west and the north, and the borders from before the first partition in 1772 in the east. In addition, the bibliography records sports magazines published in Polish between 1841 and 1956 throughout the world. The selection of magazines for the bibliography includes publications meeting the criteria contained in the definition of the sports press in Encyklopedia wiedzy o prasie. The introduction outlines the state of research on the Polish sports press and presents the fundamental aim of the work, which was to supplement the research output with hitherto unpublished information on periodicals in this field and to present these publications held in the Jagiellonian Library collections to a wider audience. Relevant definitions functioning in science are juxtaposed and the choice of each of them is justified. The structure of the description has been designed to make it as easy as possible for the reader to use the information contained in each article. In its main part, the bibliography records 434 titles of sports periodicals. It also includes publications such as supplements, reports, membership lists and directories, and internal bulletins of clubs, associations and sports societies. These kinds of materials have been largely ignored by sports press researchers, though they are an important source for the history of sports organizations in the 19th and 20th centuries. A separate group are calendars, which for practical reasons have also been included in the bibliography. The study has been enriched by an appendix of 37 items, which includes some of the titles rejected as a result of my selection, with a more detailed argumentation. The bibliography is completed by respective indexes of persons, institutions and places.