Selected Names of Predatory Forest Mammals in Polish and Czech Hunting Languages – an Etymological and Structural Perspective

Niniejsza praca stanowi próbę opisu etymologiczno-strukturalnego leksyki polskiego i czeskiego socjolektu łowieckiego, która nazywa drapieżne ssaki leśne. Materiał obejmuje określenia 11 gatunków: borsuka europejskiego (Meles meles), gronostaja europejskiego (Mustela erminea), kuny domowej (Martes foina), kuny leśnej (Martes martes), lisa rudego (Vulpes vulpes), łasicy pospolitej (Mustela nivalis) niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos), rysia euroazjatyckiego (Lynx lynx), tchórza zwyczajnego (Mustela putorius), wilka szarego (Canis lupus) oraz żbika europejskiego (Felis silvestris).Część teoretyczna pracy zawiera opis historii myślistwa i kultury łowieckiej w Polsce i Czechach od czasów prehistorycznych po dziś, omówione zostały czynniki istotne dla języka łowieckiego jako socjolektu oraz współczesny stan badań, stan literatury naukowej w tej dziedzinie.Część analityczna pracy skupia się na zbadaniu materiału (pozyskanego ze słowników polskich oraz czeskich) pod kątem etymologii, semantyki oraz struktury słowotwórczej. Nazwy jedenastu leśnych drapieżników uporządkowane są gatunkami – wewnątrz podrozdziałów poświęconych konkretnym stworzeniom wydzielono części dotyczące polszczyzny oraz części dotyczące czeszczyzny.Zgromadzona leksyka opisana jest – jeśli to możliwe – na podstawie polskich i czeskich słowników etymologicznych. W przypadku części materiału konieczne było sięgnięcie po inne źródła slawistyczne oraz polonistyczne, dzięki którym udało się dokładniej zbadać słownictwo łowieckie. Właściwości słowotwórcze leksyki omówiono przede wszystkim na podstawie gramatyk, opracowań poświęconych morfologii.Podsumowanie analizy stanowią trzy podrozdziały poświęcone kolejno zapożyczeniom, semantyce nazw drapieżnych ssaków oraz ich strukturze. Pracę wieńczy wskazanie perspektyw badawczych, możliwych obszarów dalszego opracowywania materiału leksykalnego języka łowieckiego, socjolektu myśliwych w Polsce i Czechach.

This paper is an attempt to provide an etymological and structural description of the Polish and Czech hunting sociolectal lexis used to describe predatory forest mammals. The material includes terms for 11 species: the European badger (Meles meles), the European stoat (Mustela erminea), the beech marten (Martes foina), the pine marten (Martes martes), the red fox (Vulpes vulpes), the common weasel (Mustela nivalis), the brown bear (Ursus arctos), the Eurasian lynx (Lynx lynx), the European polecat (Mustela putorius), the gray wolf (Canis lupus), and the European wildcat (Felis silvestris).The theoretical part of the work describes the history of hunting and hunting culture in Poland and the Czech Republic from prehistoric times to the present day. It discusses factors significant to the hunting language as a sociolect, as well as the current state of research and the state of scientific literature in this field.The analytical part of the work focuses on examining the material (obtained from Polish and Czech dictionaries) in terms of etymology, semantics, and word formation structure. The names of eleven forest predators are organized by species – within sections devoted to specific creatures there are parts describing Polish and Czech lexis.The collected vocabulary is described – where possible – based on Polish and Czech etymological dictionaries. For some of the material, it was necessary to consult other Slavic and Polish sources, which allowed for a more thorough examination of hunting vocabulary.The word-formation properties of the lexis are discussed primarily based on grammar and morphological studies.The analysis is summarized in three subsections devoted to borrowings, the semantics of predatory mammal names, and their structure. The work concludes with an indication of research perspectives, possible areas for further analysis of the lexical material of hunting language, the sociolect of hunters in Poland and the Czech Republic.