Gorlice — city and its citizens during World War One

Celem pracy jest przedstawienie historii miasta Gorlice podczas I wojny światowej jak również doświadczeń wojennych jego mieszkańców w latach 1914-1918. Baza źródłowa opiera się na licznych archiwaliach zgromadzonych w wielu instytucjach krajowych (Kraków, Wrocław, Sanok, Gorlice, Biecz) jak i zagranicznych (Lwów, Wiedeń). Miasto to ucierpiało podczas działań wojennych, przechodząc dwukrotnie z rąk austriackich do rąk rosyjskich, doświadczyło kilkumiesięcznego pobytu wojsk rosyjskich w nim samym jak również stało wprost na linii frontu, przez co zostało dotkliwie zniszczone. Zamiarem autora jest wykorzystanie konceptu zaproponowanego przez amerykańskiego historyka Rogera Chickeringa, który w swojej historii Fryburga podczas I wojny światowej przedstawił historię totalną ośrodka miejskiego, jego władz, mieszkańców i szeroko rozumianych przeżyć wojennych. W pracy nie będzie miejsca na działania militarne, gdyż te na tle historii społeczno-gospodarczej w przypadku bitwy pod Gorlicami informacje są szeroko dostępne w postaci różnych publikacji. Praca zawiera informacje dotyczące reakcji społeczeństwa lokalnego na wybuch wojny, pierwsze doświadczenia wojenne, doświadczenia uchodźstwa wojennego, doświadczenia pobytu wojsk rosyjskich w mieście oraz życie codzienne w czasie okupacji rosyjskiej. Ponadto kolejnym istotny pion stanowią informacje dotyczące doświadczeń życia codziennego w mieście w latach 1914–1918, zarówno w trakcie okupacji jak i po okupacji, które zostały pogrupowane w konkretne bloki tematyczne: funkcjonowanie organów miejskich (Komitet Ratunkowy, władze miejskie), aprowizacja, styczność z wojskiem i jeńcami, higiena, zdrowie publiczne, sprawy rodziny, dzieci i ich wychowania, obiegu informacji, bezpieczeństwa publicznego oraz podejrzeniami o szpiegostwo. Kolejne ważne zagadnienia dotyczą zniszczeń wojennych w mieście. Praca omawia szczegółowo szacunki i skalę zniszczeń miasta jak również kwestie dotyczące odbudowy miasta w czasie wojny, a więc przygotowania projektów regulacji (asanacji) miasta oraz ich krytykę. Last, but not least, w pracy przedstawiono wojenne doświadczenia mieszkańców miasta w armii austro-węgierskiej - od asenterunku poprzez służenie w armii i nierzadko śmierć na polu bitwy. Cała praca zwieńczona została podsumowaniem zawierającym dalsze postulaty badawcze.

The main aim of this thesis is to present the history of the city Gorlice during the First World War, including the war experiences of citizens. The thesis is based on vivid sources gathered in archives in Poland (Kraków, Wrocław, Sanok, Gorlice, Biecz) and also abroad (Lemberg, Vienna). Gorlice was destroyed during the First World War. It was caused twice by Russian's occupation between November 1914 and the beginning of May 1915. Moreover, the city was lying all of this time on the front line. The author of this thesis wanted to describe the history of this city in the view of the paradigm of Roger Chickering, who presented it in his book dedicated to Freiburg in Germany during the war. Chickering said, because the First World War was the total war, the historians are obligated to present the total urban history of the everyday life of all urban sphere. There are no places for military warfare in this thesis, because one can find a lot of publications dedicated to battle of Gorlice and in the next year (the centenary of the Gorlice–Tarnow campaign) it will be more and more publishing.The thesis contains information about local social response to the outbreak of the war, the first experience of war, fear and uncertainty, a war refugee's experience, the experience of Russian occupation. Another important part is dedicated to the experience of everyday urban life in 1914-1918, which is grouped in specific areas: the functioning of municipal bodies (Rescue Committee in Gorlice, the city authorities), food supply, contact with soldiers and prisoners, hygiene, public health, family affairs, children and their education, circulation system of information, public safety and suspicions of espionage. Other important issues relate to the ravages of war in the city. The thesis discusses in detail the estimates and the scale of the destruction of the city as well as issues concerning the reconstruction of the city during the war, and thus prepares the draft regulations of the city and its critics. Last, but not least, the paper presents the experiences of war residents of the city in the Austro-Hungarian army - from the military conscription by serving in the army and often death on the battlefield. All the work was crowned with a summary containing further research postulates.