Factors forming leadership style school principals on base of autobiographical research

Praca podejmuje temat przywództwa w szkole, jego relacji z zarządzaniem edukacyjnym, stylów przywództwa oraz czynników, które mają wpływ na kształtowanie się stylu przywództwa u dyrektorów. Choć w ostatnich latach pojawiły się ciekawe opracowania dotyczące zagadnienia przywództwa w edukacji, jest to wciąż w Polsce temat nowy i stosunkowo mało rozpowszechniony i zbadany. W pracy opisano relacje przywództwa i zarządzania, opisano typologie przywództwa, przedstawiono specyfikę zarówno zarządzania jak i przywództwa w edukacji, wskazując, że nie można na grunt edukacyjny przenosić wprost metod z zarządzania przedsiębiorstwami. Opisano również obecne problemy i wyzwania kierowania placówką oświatową w Polsce, na czele z biurokratyzacją, wskazując na nowoczesne przywództwo w edukacji jako odpowiedź na te problemy. Część badawczą pracy stanowi analiza przypadków dwóch osób – dyrektorów szkół, skupiająca się na zbadaniu ich stylu przywództwa oraz czynników mających wpływ na jego kształtowanie się. W badaniu stylu przywództwa wykorzystano model oraz narzędzia pochodzące z międzynarodowych badań edukacyjnych TALIS a w analizie czynników kształtujących styl przywództwa wykorzystano metodę wspomaganej autobiografii. Analiza przypadków wykazała, że obie badane osoby wykazują przewagę stylu przywództwa zorientowanego na nauczanie, przy czym elementy stylu zorientowanego na administrowanie obecne są bardziej z konieczności. Natomiast wpływ na ten styl miało w obu przypadkach szereg czynników, takich jak doświadczenia zawodowe i życiowe, wykształcenie i wiedza, cechy charakteru oraz poglądy na temat szkoły i edukacji.

The thesis is focused on leadership in school and its relations to educational management, styles of leadership and factors that influence forming of principals’ leadership style. Although in recent years many interesting elaborations have appeared, in Poland it is still quite new and uncommon subject. The study shows relations between leadership and management, common typologies of leadership, specific character of management and leadership in education, not allowing to use methods of company management in educational field. Current problems and challenges of education in Poland are described, and modern leadership in education is mentioned as an answer to these problems. The research part of the thesis consists of analysis of the cases of two principals and focuses on examining their leadership style and factors that may influence it. International education research TALIS was used as a basis for examination of the leadership style, and the idiographic method of autiobiography was used to analyze the factors influencing leadership style. The analysis of case studies showed that both examined principals represent the advantage of instructional leadership style, while the elements of the other style – administration-oriented appeared reluctantly, out of necessity. Plenty of factors have influenced the leadership style in both cases, especially life and work experiences, education and knowledge, personality traits, views and opinions on educational system.