Selected aspects of translation of scientific texts on the basis of translation of paper Negace a větná struktura v češtině by Peter Kosta

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie problematyki przekładu tekstu naukowego z języka czeskiego na język polski na przykładzie własnego tłumaczenia tekstu z zakresu gramatyki generatywnej pt. Negace a větná struktura v češtině autorstwa Petera Kosty. Referat ten został wygłoszony na konferencji zorganizowanej przez Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Masaryka w Brnie, która miała miejsce w dniach 22–24 listopada 2000 roku, a następnie został opublikowany w zbiorze pokonferencyjnym pt. Čeština - univerzália a specifika 3.W związku z charakterem i tematyką przekładanego tekstu, pierwszy i drugi rozdział zostały poświęcone teoretycznym zagadnieniom związanym z przekładem tekstu naukowego. Ponadto, pierwszy rozdział zawiera ogólne przedstawienie współczesnego kierunku badań nad przekładem na obszarze środkowoeuropejskim oraz opis sytuacji przekładowej tzw. języków o ograniczonym zasięgu, takich jak język polski czy czeski. W rozdziale drugim omówiono podstawowe cechy charakteryzujące tekst naukowy, zwłaszcza z zakresu nauk humanistycznych, a także opisano najistotniejsze kwestie związane z przekładem takiego tekstu, czyli przekład terminologii oraz obudowy tekstu naukowego.Artykuł Petera Kosty jest tekstem z zakresu gramatyki generatywnej, dlatego został jej poświęcony rozdział trzeci. Przedstawiono w nim ogólne założenia gramatyki generatywnej w wersji klasycznej, podstawowe narzędzia opisu oraz znaczenie tej szkoły językoznawczej we współczesnej nauce.Rozdział czwarty to część praktyczna pracy, czyli własny przekład artykułu Petera Kosty, na który poza tekstem właściwym składa się abstrakt w języku polskim oraz bibliografia.Rozdział piąty zawiera obszerny komentarz do przekładu zaprezentowanego w poprzednim rozdziale z uwzględnieniem problemów wynikających z tłumaczenia tekstu językoznawczego. Wyróżnione tu zostały dwa podstawowe aspekty przekładu takiego tekstu: przekład terminologii, która została podzielona na ogólną terminologię lingwistyczną oraz terminologię generatywną, a także przekład obudowy, na którą składają się przekład cytatów, przykładów oraz kwestie redaktorsko-techniczne. Wśród pozostałych zagadnień związanych z przekładem tekstu naukowego znalazła się składnia, której poświęcono kilka uwag.Ostatnią część stanowi podsumowanie całej pracy, resume w języku czeskim oraz bibliografia.

The master's dissertation is devoted to the problems connected with the translation of scientific texts based on the translation of paper Negace a větná struktura v češtině by Peter Kosta. This work was presented on the conference organized on 22nd-24th of November 2000 on Masaryk University in Brno in Czech Republic and published in book Čeština - univerzália a specifika 3. Introduction presents contemporary direction of translational studies in Central Europe, which has been slowly changing in the last twenty years, starting from literary studies in translation to non-literary studies. It was stressed that the translations of non-literary texts constitute the majority of the world's translations.The next part discuss issues related to the common tendency of publishing scientific papers in English language. Moreover the problems of translators of the small languages connected with this tendency are carefully addressed.The second chapter is devoted to selected features of a scientific texts (terminology, autors’ comments, notes, quotations etc.) and translation’s features of such texts. This part of thesis also touch the aspect of who can be the translator of this type of texts: expert in a field or professional translator.Kosta’s article is based on generative grammar, so the third chapter is focused on this linguistic theory. It presents a general assumptions of generative grammar, basic methods of description and the importance of this linguistic school in modern science.Fourth chapter has a practical meaning and presents a translation of paper Negace a větná struktura v češtině by Peter Kosta, with abstract and bibliography included.Fifth chapter is an analysis of that translation. Much attention was given to two main problems connected with translation of scientific texts: translation of terms and terminology and translation of other components of scientific texts such as direct and indirect quotations, language examples or comments and other technical aspects of translation. Among other problems related to translation of scientific texts are syntax and style.Summary, resume in Czech language and bibliography finalize the thesis.