Nutritional management of constipated hypersensitive bowel syndrome

Zespół jelita nadwrażliwego (ZJN) to zespół czynnościowych objawów jelitowych z towarzyszącym bólem brzucha związanym z wypróżnieniem. Na podstawie rytmu wypróżnień wyróżniono cztery podtypy ZJN: postać zaparciową, biegunkową, mieszaną i niesklasyfikowaną. Jeżeli chodzi o etiopatogenezę, nie jest ona jasno określona. Z uwagi na mnogość objawów i indywidulany charakter każdego chorego nie zostały uznane żadne oficjalne kryteria diagnostyczne, aczkolwiek najczęściej stosuje się obecnie kryteria Rzymskie IV. Diagnoza, jak i postępowanie terapeutyczne opiera się zatem na towarzyszących pacjentom objawach. Wśród najczęstszych form leczenia znajdują się farmakoterapia oraz interwencje żywieniowe, jednak spotykane są również metody medycyny alternatywnej. Obecnie przyjmuje się, że żywienie w ZJN odgrywa najistotniejszą funkcję. Szczególną uwagę zwraca się na rolę produktów zawierających fermentowane oligo-, di- i monosacharydy oraz poliole (FODMAP), jako czynników nasilających objawy ze strony układu pokarmowego. Produkty te są słabo wchłaniane ze światła jelita. Ich zwiększona aktywność osmotyczna oraz produkty fermentacji, w tym krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, prowadzą do wzdęć i bólu brzucha. Na podstawie poznanych mechanizmów działania FODMAP, stworzono zatem dietę ograniczającą ich spożycie. Składa się ona z trzech faz: eliminacji, ponownego wprowadzania produktów FODMAP oraz indywidualnego długoterminowego planu żywieniowego. Każda część powinna być wprowadzona i nadzorowana przez wyspecjalizowanego dietetyka. Jest to istotne, aby zapobiec niedoborom oraz deficytowi kalorycznemu. Dieta low FODMAP może wzbudzać u pacjentów wiele wątpliwości, zwłaszcza bez uprzedniej edukacji, dlatego stały kontakt z osobą wykształconą pod tym kątem jest nieunikniony. Postepowanie żywieniowe powinno być również dopasowane w zależności od zdiagnozowanej postaci ZJN. W niniejszej pracy pokazano przykładowy jadłospis odpowiedni dla pacjenta z towarzyszącymi zaparciami. W kontraście przedstawiono również tzw. anty-jadłospis, ukazujący różnice dotyczące schematu żywienia i dozwolonych produktów.

Irritable bowel syndrome (IBS) is a syndrom of functional intestinal symptomes accompanied by abdominal pain associated with bowel movements. Based on the rhythm of bowel movements, four IBS subtypes are distinguished: constipation, diarrhea, mixed and unclassified. As for etiopathogenesis, it is not clearly defined. Due to the multitude of symptoms and the individual nature of each patient, no official diagnostic criteria were recognized, although Roman IV criteria are most commonly used. Diagnosis and therapeutic management are therefore based on the symptoms accompanying patients. Pharmacotherapy and nutritional interventions are among the most common forms of treatment, but alternative medicine methods are also found. It is now assumed that nutrition in IBS plays the most important function. Particular attention is paid to the role of products containing fermented oligo-, di- and monosaccharides and polyols (FODMAP) as factors that increase gastrointestinal symptoms. These products are poorly absorbed from the intestinal lumen. Their increased osmotic activity and fermentation products, including short chain fatty acids, lead to abdominal bloating and pain. Based on the known mechanisms of FODMAP action, a diet was created to limit their consumption. It consists of three phases: elimination, re-introduction of FODMAP products and an individual long-term nutrition plan. Each part should be introduced and supervised by a specialized dietitian. This is important to prevent shortages and caloric deficits. A low FODMAP diet can raise a lot of doubts for patients, especially without prior education, so constant contact with an educated person in this regard is inevitable. Nutritional management should also be adjusted depending on the diagnosis of IBS. This bachelor work shows an exemplary menu suitable for a patient with accompanying constipation. In contrast, an anti-menu is also shown, showing differences in nutrition scheme and allowed products.