Bestsellers from Auschwitz : guardians of memory versus the Auschwitz gang

Badania wykonano przy wsparciu finansowym Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim

Tekst poświęcony jest zjawisku popularnych powieści zagładowych, których fabuła zwykle lokowana jest w dekoracjach Auschwitz. Autorka interpretuje ich znaczenie w szerszym kontekście działania współczesnej wspólnoty emocjonalnej, w której ścierają się nietożsame perspektywy ofiar i ich bliskich, świadków, postronnych, beneficjentów Holokaustu, polityków pamięci, strażników pamięci, tych, którzy badają Zagładę, edukują o niej i tych, którzy traktują ją jako obiekt praktyk eksperymentalnych. Autorka przekonuje, że wszyscy ci aktorzy społeczni funkcjonują w nierozerwalnym splocie, są od siebie zależni i wbrew pozorom - czy tego chcą czy nie - wspólnymi siłami napędzają efekt "cytowalności" i "komercyjności" Auschwitz jako marki. Autorka wyróżnia kilka dominujących strategii działania w polu kultury zagładowej, których nie sposób rozpatrywać rozdzielnie: symboliczno-pamięciową, badawczą, (auto)terapeutyczną, tożsamościową (i autokreacyjną), komercyjną, pasożytniczą i tę opartą na zasadzie komensalizmu.

The text scrutinizes the phenomenon of popular Holocaust novels, whose plot usually plays out on the scene of Auschwitz. The author interprets their meaning in the broader context of the activities of the modern emotional community, in which clash the non- identical perspectives of victims their relatives, witnesses, bystanders, and beneficiaries of the Holocaust, along with memory politicians, guardians of memory, Holocaust scholars and educators, and those who treat it as an object of experimental practices. The author argues that all these social actors function in an inextricable intertwining of mutual dependency, which despite appearances and their goals, makes them jointly drive the effect of "citability" and "commerciality" of Auschwitz as a brand. The text distinguishes several dominant strategies of action in the field of Holocaust culture, which one could not consider in separation: symbolic-mnemonic, scholarly, (self-)therapeutic, identity- oriented (and self-fashioning), commercial, parasitic, and commensalist.