Sentences of imprisonment with and without conditional suspension of their execution in the case law of selected district courts

Przedmiotem niniejszej pracy było empiryczne, ilościowe oraz jakościowe zbadanie sposobu, w jaki w wybranych sądach rejonowych orzekano karę pozbawienia wolności, gdy formalnie możliwe było zastosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kary. Właściwe badania zostały poprzedzone teoretycznym omówieniem instytucji warunkowego zawieszenia, co pozwoliło na wyznaczenie zestawu pojęciowego, pomocnego przy prowadzonej analizie akt sądowych. W ramach omówienia istoty warunkowego zawieszenia położono nacisk na rolę prognozy kryminologicznej, celów kary i dyrektyw wymiaru kary w kontekście warunkowego zawieszenia. Przedstawiono również charakterystykę przesłanek stosowania tej instytucji, a tam, gdzie było to wskazane, zaznaczono różnice poglądów w doktrynie lub orzecznictwie. W ramach przeprowadzonych badań empirycznych przeanalizowano sprawy wybranych sądów w opisany metodologicznie sposób, a uzyskane dane opracowano ilościowo i jakościowo. Na gruncie analizy ilościowej poczyniono obserwacje o charakterze porównawczym, spośród których część miała wymiar kategoryczny i została oparta na danych intersubiektywnych, a część stanowiła przetworzenie ocen subiektywnych, powstałych zgodnie z opisanym kluczem. Analiza ilościowa wykazała m.in, że pomiędzy badanymi sprawami można było wyróżnić zarówno zjawiska podobne, jak i wyraźnie odmienne. Przykładem pierwszej obserwacji może być np. okoliczność częstego orzekania kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy albo dominacja obowiązków próby o charakterze informacyjnym oraz kontrolnym, natomiast jednym z wielu aspektów, pod względem których różniły się sprawy badanych sądów, była różnorodność stosowanych obowiązków próby.W ramach analizy ilościowej posługiwano się powtarzalną metodą oceny co do występowania w uzasadnieniach elementów objaśniających powody orzeczenia kary, co pozwoliło na zebranie wymiernych danych oraz zbiorcze ich porównanie oraz odniesienie do innych okoliczności, które w ocenie badacza mogły się okazać powiązane. Ta część analizy pozwoliła na zaobserwowanie możliwego współwystępowania niektórych cech badanych spraw z tym, jak wiele na temat przyczyn orzeczenia danej kary dało się odczytać z uzasadnień do wyroków. Badanie poprowadzone w ramach analizy jakościowej pozwoliło z kolei ukazać, jak szerokim wachlarzem sposobów na konkretyzację elementów uzasadniających orzeczoną karę posługiwały się sądy w badanych sprawach. Z drugiej strony, często odnotowywano pojawianie się takich elementów w sposób uniemożliwiający pogłębioną analizę. Kilkukrotnie podniesiono również wątpliwości co do poszczególnych rozstrzygnięć lub sposób argumentacji. Wyniki analizy jakościowej spraw pokazały, że na obserwowane w doktrynie oraz orzecznictwie różnice poglądów można również natrafić w niedużej liczbie przykładów stosowania prawa przez sądy rejonowe. Istota poruszonej w pracy problematyki wyraża się w tym, że poprowadzone badanie stanowi próbę przyjrzenia się możliwym do odczytania rozumowaniom, które prowadzą do wymierzenia dotkliwej kary, w sposób krytyczny i oparty na rekonstruowanych wzorcach, obecnych w doktrynie i orzecznictwie.

The subject of this thesis was an empirical, quantitative and qualitative examination of the manner in which selected district courts imposed sentences of imprisonment in cases where conditional suspension of the execution of the sentence was formally available.The empirical research was preceded by a theoretical discussion of the institution of conditional suspension, which made it possible to establish a conceptual framework useful for the analysis of court files. In discussing the essence of conditional suspension, particular emphasis was placed on the role of the criminological prognosis, the purposes of punishment and the sentencing directives in the context of conditional suspension. The prerequisites for applying this institution were also characterised and, where relevant, divergences of views in legal scholarship or case law were indicated.As part of the empirical research, cases from selected courts were analysed according to the methodology described in the thesis, and the data obtained were processed quantitatively and qualitatively. Within the quantitative analysis, comparative observations were made. Some of them were categorical in nature and based on intersubjective data, while others involved the processing of subjective assessments made in accordance with the described coding scheme.The quantitative analysis showed, among other things, that both similar and clearly divergent phenomena could be identified among the examined cases. An example of the former was the frequent imposition of a sentence of imprisonment of six months or the predominance of probationary obligations of an informational and supervisory nature. One of the many aspects in which the cases examined in the selected courts differed was the variety of probationary obligations imposed.In the quantitative analysis, a repeatable method was used to assess whether the written reasons for judgments contained elements explaining the grounds for imposing a given sentence. This made it possible to collect measurable data, compare them collectively and relate them to other circumstances which, in the researcher’s assessment, could prove to be connected. This part of the analysis allowed for the observation of a possible co-occurrence of certain features of the examined cases with the amount of information on the reasons for imposing a given sentence that could be inferred from the written reasons for judgments.The qualitative analysis, in turn, made it possible to show the broad range of ways in which the courts in the examined cases concretised the elements justifying the imposed sentence. At the same time, such elements were often found to appear in a manner that precluded an in-depth analysis. In several instances, doubts were also raised as to individual decisions or the manner of argumentation adopted. The results of the qualitative analysis showed that divergences of views observed in legal scholarship and case law may also be encountered in a small number of examples of law application by district courts.The significance of the issues addressed in the thesis lies in the fact that the research conducted constitutes an attempt to critically examine, on the basis of reconstructed standards present in legal scholarship and case law, the reasoning that can be inferred from the case files and that leads to the imposition of a severe penalty.