The Role and Functions of Family Policy in the Structure of Social Security in Poland

Niniejsza praca poświęcona została analizie roli, funkcji polityki rodzinnej w strukturze zabezpieczeń społecznych w Polsce oraz skuteczności zarządzania polityki rodzinnej. Celem opracowania było określenie, w jakim stopniu obecna polityka rodzinna odpowiada na potrzeby współczesnych rodzin, jaką pełni funkcję w kontekście szeroko rozumianego systemu wsparcia społecznego, a także wypracowanie rekomendacji dla władz publicznych funkcjonujących na różnych poziomach władzy oraz dla instytucji realizujących zadania z obszaru polityki rodzinnej w Polsce.W części teoretycznej przedstawiono definicyjne i prawne ujęcie systemu zabezpieczenia społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem jego elementów: pomocy społecznej, ubezpieczeń społecznych oraz zaopatrzenia społecznego. Zaprezentowano także ewolucję tych instytucji w Polsce oraz miejsce, jakie zajmuje wśród nich polityka rodzinna.Istotnym uzupełnieniem analizy było ukazanie organizacji, funkcjonowania i zarządzania systemem zabezpieczenia społecznego, ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za jego realizację. Szczególną rolę w tym zakresie odgrywają instytucje centralne, a także jednostki samorządu terytorialnego, realizujące zadania z zakresu pomocy społecznej i wsparcia rodziny.W dalszej części pracy scharakteryzowano dostępne formy wsparcia dla rodzin, kryteria ich przyznawania, wysokość świadczeń oraz finansowe uwarunkowania polityki rodzinnej. Część empiryczna pracy zawiera opis badania sondażowego przeprowadzonego metodą ankiety online. Respondentami były osoby dorosłe z różnych województw Polski. Celem badania było zidentyfikowanie poziomu satysfakcji społeczeństwa z działań podejmowanych w ramach polityki rodzinnej, a także poznanie opinii na temat jej skuteczności i adekwatności wobec zmieniających się potrzeb społecznych.Zgromadzone dane wskazują, że znaczna część respondentów nie postrzega aktualnej polityki rodzinnej jako wystarczająco dopasowanej do wyzwań stojących przed rodzinami w Polsce. Wnioski z badania mogą stanowić punkt wyjścia do dalszych analiz oraz formułowania rekomendacji dotyczących kierunków rozwoju polityki rodzinnej.

This thesis explores the role and functions of family policy within the structure of Poland’s social security system, with an emphasis on the effectiveness of its management. The purpose of the study was to determine the extent to which current family policy addresses the needs of modern families, to define its position within the broader framework of social support mechanisms, and to propose recommendations for public authorities at various levels of governance as well as institutions responsible for implementing family policy measures in Poland.The theoretical section provides a conceptual and legal overview of the social security system, with particular attention to its components: social insurance, social provision, and social assistance. It also discusses the historical development of these institutions in Poland and the place of family policy within them. Furthermore, it characterizes the available forms of support for families, the criteria for granting benefits, their amounts, and the financial conditions shaping family policy.The empirical part of the research presents a survey conducted through an online questionnaire. Respondents included adult participants from different regions of Poland. The aim of the survey was to assess public satisfaction with the measures undertaken within family policy and to gather opinions on its effectiveness and relevance in relation to evolving social needs.The collected data reveal that a considerable proportion of respondents perceive current family policy as insufficiently aligned with the challenges faced by families in Poland. The findings may serve as a foundation for further analyses and for formulating recommendations regarding the future directions of family policy development.