Występowanie i charakterystyka wrażeń fantomowych u pacjentów po amputacjach regularnie uprawiających sport o dużej intensywności

master
dc.abstract.enIntroduction. Phantom phenomena is often reported by people who have undergone limb amputation. Mostly, patients feel the amputated part of the limb as if it was still attached to the body. We may distinguish two types of phantom phenomena: painless (phantom sensation) and painful (phantom pain). Triggers of phantom sensations and phantom pain, as well as fully effective treatment, have not been clearly described yet.Purpose. The purpose of the research was to assess the influence of psychosocial factors and some clinical conditions on the occurrence of phantom pain and phantom sensations experienced by amputee athletes. Subjects. 21 men after lower or upper extremity amputation, who regularly performed high intensity sports (Amp Football team players) were subjected to the study. Method and equipment. In the research the following method and tools were used: Questionnaire [Pirowska 2013] adapted for athletes with disabilities, Numerical Rating Scale (NRS) - for phantom pain assessment, McGill Pain Assessment Questionnaire (short version), Beck's Depression Inventory (BDI), State Trait Anxiety Inventory (STAI): X-1 and X-2, shortened version of The World Health Organization Quality of Life (WHOQOL-BREFF).Results. In the study group, the lower leg amputations with traumatic etiology were predominant. Phantom sensations were present in all subjects. Half of the respondents claimed to experience phantom sensations at least once a day, paroxysmally. There was a prevalence of phantom sensations characterized as incomplete, immobile limb. Phantom pain was reported by over 85% of respondents. The nature of phantom pain was frequently described as: stabbing, squeezing, shooting, pulsing, tiring. There was a significant correlation between phantom pain intensity and anxiety, quality of life, depressive tendencies, perception of phantom pain as the obstacle in daily functioning and intensity of the limb pain before amputation.Conclusions. The etiology of phantom pain is extremely complex and unclear. There is a need for comprehensive and interdisciplinary application research. Psychological factors seem to have a significant influence on the intensity of the phantom pain. Particular attention should be paid to patients who complain about persistent limb pain before the amputation. These are patients with an increased risk of phantom pain of relatively high intensity.pl
dc.abstract.plWprowadzenie. Wrażenia fantomowe opisywane są często u osób po amputacjach kończyn. Manifestują się one najczęściej odczuwaniem amputowanej części kończyny tak, jakby była ona cały czas realnie obecna. Rozróżnia się wrażenia fantomowe niebolesne (odczucia fantomowe) oraz bolesne (ból fantomowy). Czynniki prowadzące do powstawania wrażeń fantomowych oraz w pełni skuteczne metody leczenia nie zostały do tej pory opisane w sposób jednoznaczny.Cel. Celem badań własnych była ocena wpływu zmiennych psychospołecznych oraz niektórych uwarunkowań klinicznych na występowanie bólu fantomowego i odczuć fantomowych u osób po amputacjach kończyn uprawiających sport wyczynowo.Materiał. Badaniu poddano 21 kolejnych mężczyzn po zabiegu amputacji w obrębie kończyny górnej lub dolnej, którzy regularnie uprawiali sport o dużej intensywności (zawodnicy drużyn Amp Futbolowych). Metoda i narzędzia. W badaniu wykorzystano następujące metody i narzędzia badawcze: Kwestionariusz wywiadu [Pirowska 2013] adaptowany autorsko do badania sportowców niepełnosprawnych, Skalę numeryczną oceny bólu (Numerical Rating Scale, NRS) – do oceny natężenia bólu fantomowego, Kwestionariusz do Oceny Bólu McGill (wersja skrócona), Inwentarz Depresji Becka (Beck’s Depression Inventory, BDI), Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL) - Arkusze: X-1 oraz X-2, Skróconą wersję ankiety oceniającej jakość życia (World Health Organization Quality of Life, WHOQOL).Wyniki. W badanej grupie przeważały amputacje na poziomie podudzia, o etiologii urazowej. Doznania fantomowe występowały u wszystkich badanych. Połowa badanych deklarowała odczuwanie doznań fantomowych przynajmniej raz dziennie, napadowo. Przeważały doznania o charakterze kończyny niekompletnej, nieruchomej. Ból fantomowy zgłaszało ponad 85% badanych. Charakter bólu fantomowego najczęściej był opisywany, jako: dźgający, ściskający, strzelający, tętniący, męczący. Wykazano znamienny związek między natężeniem bólu fantomowego, a: lękiem, jakością życia, skłonnościami depresyjnymi, postrzeganiem bólu fantomowego jako przeszkody w codziennym funkcjonowaniu oraz natężeniem bólu kończyny przed amputacją. Wnioski. Etiologia powstawania bólu fantomowego jest niezwykle złożona i niejednoznaczna. Istnieje potrzeba kompleksowych i interdyscyplinarnych badań aplikacyjnych. Znaczący wpływ na natężenie bólu fantomowego wydają się wywierać czynniki psychologiczne. Szczególną uwagę należy poświęcić także pacjentom, którzy skarżą się na uporczywy ból kończyny jeszcze przed zabiegiem amputacji. Są to bowiem pacjenci ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia bólu fantomowego o stosunkowo wysokim natężeniu.pl
dc.affiliationWydział Nauk o Zdrowiupl
dc.areaobszar nauk medycznych, nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznejpl
dc.contributor.advisorNowobilski, Romanpl
dc.contributor.authorUszko, Jolantapl
dc.contributor.departmentbycodeUJK/WNOZpl
dc.contributor.reviewerNowobilski, Romanpl
dc.contributor.reviewerSpannbauer, Anna - 133463 pl
dc.date.accessioned2020-07-27T05:16:45Z
dc.date.available2020-07-27T05:16:45Z
dc.date.submitted2017-07-10pl
dc.fieldofstudyfizjoterapiapl
dc.identifier.apddiploma-112822-162259pl
dc.identifier.projectAPD / Opl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/218346
dc.languagepolpl
dc.subject.enamputation, phantom pain, phantom sensations, adaptive sportspl
dc.subject.plamputacja, ból fantomowy, doznania fantomowe, sport osób niepełnosprawnychpl
dc.titleWystępowanie i charakterystyka wrażeń fantomowych u pacjentów po amputacjach regularnie uprawiających sport o dużej intensywnościpl
dc.title.alternativePhantom phenomena occurrence and characteristic in amputated patients who regularly practice high intensity sportspl
dc.typemasterpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
Introduction. Phantom phenomena is often reported by people who have undergone limb amputation. Mostly, patients feel the amputated part of the limb as if it was still attached to the body. We may distinguish two types of phantom phenomena: painless (phantom sensation) and painful (phantom pain). Triggers of phantom sensations and phantom pain, as well as fully effective treatment, have not been clearly described yet.Purpose. The purpose of the research was to assess the influence of psychosocial factors and some clinical conditions on the occurrence of phantom pain and phantom sensations experienced by amputee athletes. Subjects. 21 men after lower or upper extremity amputation, who regularly performed high intensity sports (Amp Football team players) were subjected to the study. Method and equipment. In the research the following method and tools were used: Questionnaire [Pirowska 2013] adapted for athletes with disabilities, Numerical Rating Scale (NRS) - for phantom pain assessment, McGill Pain Assessment Questionnaire (short version), Beck's Depression Inventory (BDI), State Trait Anxiety Inventory (STAI): X-1 and X-2, shortened version of The World Health Organization Quality of Life (WHOQOL-BREFF).Results. In the study group, the lower leg amputations with traumatic etiology were predominant. Phantom sensations were present in all subjects. Half of the respondents claimed to experience phantom sensations at least once a day, paroxysmally. There was a prevalence of phantom sensations characterized as incomplete, immobile limb. Phantom pain was reported by over 85% of respondents. The nature of phantom pain was frequently described as: stabbing, squeezing, shooting, pulsing, tiring. There was a significant correlation between phantom pain intensity and anxiety, quality of life, depressive tendencies, perception of phantom pain as the obstacle in daily functioning and intensity of the limb pain before amputation.Conclusions. The etiology of phantom pain is extremely complex and unclear. There is a need for comprehensive and interdisciplinary application research. Psychological factors seem to have a significant influence on the intensity of the phantom pain. Particular attention should be paid to patients who complain about persistent limb pain before the amputation. These are patients with an increased risk of phantom pain of relatively high intensity.
dc.abstract.plpl
Wprowadzenie. Wrażenia fantomowe opisywane są często u osób po amputacjach kończyn. Manifestują się one najczęściej odczuwaniem amputowanej części kończyny tak, jakby była ona cały czas realnie obecna. Rozróżnia się wrażenia fantomowe niebolesne (odczucia fantomowe) oraz bolesne (ból fantomowy). Czynniki prowadzące do powstawania wrażeń fantomowych oraz w pełni skuteczne metody leczenia nie zostały do tej pory opisane w sposób jednoznaczny.Cel. Celem badań własnych była ocena wpływu zmiennych psychospołecznych oraz niektórych uwarunkowań klinicznych na występowanie bólu fantomowego i odczuć fantomowych u osób po amputacjach kończyn uprawiających sport wyczynowo.Materiał. Badaniu poddano 21 kolejnych mężczyzn po zabiegu amputacji w obrębie kończyny górnej lub dolnej, którzy regularnie uprawiali sport o dużej intensywności (zawodnicy drużyn Amp Futbolowych). Metoda i narzędzia. W badaniu wykorzystano następujące metody i narzędzia badawcze: Kwestionariusz wywiadu [Pirowska 2013] adaptowany autorsko do badania sportowców niepełnosprawnych, Skalę numeryczną oceny bólu (Numerical Rating Scale, NRS) – do oceny natężenia bólu fantomowego, Kwestionariusz do Oceny Bólu McGill (wersja skrócona), Inwentarz Depresji Becka (Beck’s Depression Inventory, BDI), Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (ISCL) - Arkusze: X-1 oraz X-2, Skróconą wersję ankiety oceniającej jakość życia (World Health Organization Quality of Life, WHOQOL).Wyniki. W badanej grupie przeważały amputacje na poziomie podudzia, o etiologii urazowej. Doznania fantomowe występowały u wszystkich badanych. Połowa badanych deklarowała odczuwanie doznań fantomowych przynajmniej raz dziennie, napadowo. Przeważały doznania o charakterze kończyny niekompletnej, nieruchomej. Ból fantomowy zgłaszało ponad 85% badanych. Charakter bólu fantomowego najczęściej był opisywany, jako: dźgający, ściskający, strzelający, tętniący, męczący. Wykazano znamienny związek między natężeniem bólu fantomowego, a: lękiem, jakością życia, skłonnościami depresyjnymi, postrzeganiem bólu fantomowego jako przeszkody w codziennym funkcjonowaniu oraz natężeniem bólu kończyny przed amputacją. Wnioski. Etiologia powstawania bólu fantomowego jest niezwykle złożona i niejednoznaczna. Istnieje potrzeba kompleksowych i interdyscyplinarnych badań aplikacyjnych. Znaczący wpływ na natężenie bólu fantomowego wydają się wywierać czynniki psychologiczne. Szczególną uwagę należy poświęcić także pacjentom, którzy skarżą się na uporczywy ból kończyny jeszcze przed zabiegiem amputacji. Są to bowiem pacjenci ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia bólu fantomowego o stosunkowo wysokim natężeniu.
dc.affiliationpl
Wydział Nauk o Zdrowiu
dc.areapl
obszar nauk medycznych, nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej
dc.contributor.advisorpl
Nowobilski, Roman
dc.contributor.authorpl
Uszko, Jolanta
dc.contributor.departmentbycodepl
UJK/WNOZ
dc.contributor.reviewerpl
Nowobilski, Roman
dc.contributor.reviewerpl
Spannbauer, Anna - 133463
dc.date.accessioned
2020-07-27T05:16:45Z
dc.date.available
2020-07-27T05:16:45Z
dc.date.submittedpl
2017-07-10
dc.fieldofstudypl
fizjoterapia
dc.identifier.apdpl
diploma-112822-162259
dc.identifier.projectpl
APD / O
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/218346
dc.languagepl
pol
dc.subject.enpl
amputation, phantom pain, phantom sensations, adaptive sports
dc.subject.plpl
amputacja, ból fantomowy, doznania fantomowe, sport osób niepełnosprawnych
dc.titlepl
Występowanie i charakterystyka wrażeń fantomowych u pacjentów po amputacjach regularnie uprawiających sport o dużej intensywności
dc.title.alternativepl
Phantom phenomena occurrence and characteristic in amputated patients who regularly practice high intensity sports
dc.typepl
master
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
89
Views per month
Views per city
Warsaw
17
Krakow
14
Wroclaw
6
Poznan
5
Czarna Białostocka
4
Bialystok
3
Bolechowice
2
Dublin
2
Lodz
2
Neuilly-Plaisance
2

No access

No Thumbnail Available