The perception of ecosystem services by local communities in the district of Tatra

Włączenie społeczeństwa (partycypacja) w gospodarowanie zasobami przyrody może poprawiać jego efektywność. Jest to możliwe przy użyciu różnych technik pozyskiwania informacji, tych tradycyjnych (ankiety, wywiady) czy bardziej nowoczesnych i coraz częściej stosowanych tj. technika mapowania partycypacyjnego (ang. Public Participatory Geographic Information System PP GIS). PP GIS pozwala na przestrzenną identyfikację danych, w tym tych dotyczących przyrody czy środowiska naturalnego tj. usług ekosystemów (ecosystem services) obejmujących korzyści przyrody, z których może czerpać człowiek. Tego typu badania dotychczas przeprowadzano głównie zagranicą, od niedawna są realizowane też w naszym kraju.Celem niniejszej pracy było zbadanie w jaki sposób mieszkańcy powiatu tatrzańskiego postrzegają usługi ekosystemów w ich otoczeniu, a także jaką postawę prezentują wobec możliwości partycypacji społeczeństwa w zarządzaniu środowiskiem.W badaniu wzięło udział 101 losowo wybranych osób z powiatu tatrzańskiego, z którymi przeprowadzono wywiady kwestionariuszowe w ich miejscu zamieszkania. Ankieta miała formę aplikacji opartej na mapowaniu partycypacyjnym, prezentowanej na tabletach.Respondenci stosunkowo niewiele usług ekosystemów przypisywali obszarom objętym formami ochrony przyrody. Najczęściej wskazywali na korzyści związane z turystyką i rekreacją oraz wartościami przyrodniczymi i krajobrazowymi. Wyniki badań wykazały niskie zainteresowanie udziałem społeczności lokalnej zarządzaniem przyrodą oraz brak wiedzy na temat obszarów chronionych.Zebrane od respondentów informacje na temat korzyści płynących z przyrody, pokazują na stan obecny ich wiedzy. Można jednak z dużym prawdopodobieństwem przypuszczać, że rozkład przestrzenny, ilościowy i jakościowy wyborów usług ekosystemów, różniłby się od tego przedstawionego w pracy, po wcześniejszym przeprowadzeniu wśród ankietowanych akcji edukacyjnej o tematyce zasobów przyrodniczych na terenach objętych ochroną prawną w powiecie tatrzańskim. Stąd koniecznym wydaje się rozszerzenie działań edukacyjnych i informacyjnych głównie w sektorze edukacji nieformalnej.

Social inclusion (public participation) in the management of natural and environmental resources might increase its’ effectiveness. It is possible by using variety of methods of information gathering such as traditional ones: (surveys, interviews) or more innovative and recently more commonly used Public Participatory Geographic Information System (PP GIS). PP GIS allows a spatial representation of data, also those of environmental origin concept of ecosystem services included which takes into account the benefits of natural resources that might be employed by a human. Such studies have been carried out so far mainly abroad, and recently also in Poland.The aim of this work is to investigate how the residents of the county of the Tatra perceive ecosystem services in their local area and also what kind of approach they take towards the possibilities associated with the participation of societies in the management of natural resources.101 randomly chosen participants took part in the research introduced in this work. All participants were residents of the county of the Tatra. The information was gathered by the implementation of survey interviews in a form of questionnaires based on participatory mapping. This is presented in tables.Results of this research showed little interest in the participation of local populations in the management of the natural environment and it also demonstrated a lack of knowledge regarding protected natural regions/nature reserves. Participants did not perceive much association between ecosystem services and natural regions which are protected. Mostly, the respondents highlighted benefits associated with tourism, recreation and with natural and landscape values.There are some limitations of this study which should be taken into account. It could be stated that the results would probably be slightly different from those introduced in this work, if some specific educational sessions had been undertaken amongst participants prior to this investigation. The content of these educational sessions could relate to natural resources protected by law in the county of the Tatra. Such activity would make the gathering of information from local populations fully reliable and credible.