Metafora w poezji imagistów: analiza kognitywna polskich tłumaczeń wybranych wierszy Ezry Pounda

Niniejsza praca ma na celu analizę metafory kognitywnej występującej w poezji Ezry Pounda, amerykańskiego poety, który wyróżnił się jako jeden z głównych przedstawicieli nurtu zwanego imagizmem. Ów nurt, charakteryzujący się zerwaniem z wiktoriańskim dogmatem w świecie literatury i poezji, stanowił przełom dla okresu modernizmu. Promował przede wszystkim ekonomię i precyzję wyrazu, co miało na celu uzyskanie przejrzystego i dokładnego obrazu poetyckiego, opartego w głównej mierze na metaforze.Rozdział pierwszy przybliża nurt poetycki jakim jest imagizm wraz z jego historią, głównymi przedstawicielami oraz założeniami. Szczególną uwagę poświęcono sylwetce Ezry Pounda oraz wyjaśnieniu, co stanowiło jego źródła inspiracji i jak definiował kluczowe pojęcie obrazu poetyckiego.W następnym rozdziale została przedstawiona metodologia, która posłużyła do analizy kognitywnej. Definiuje ona założenia poetyki kognitywnej, w tym rozgranicza pojęcie obrazu w literaturze i psychologii oraz zwraca uwagę na różnice między tradycyjną i kognitywną analizą metafory. Część teoretyczną uzupełnia kluczowy dla tej pracy model amalgamatu pojęciowego i przykłady badaczy, którzy z powodzeniem stosują amalgamatowanie w analizie poezji.Część praktyczna, zawarta w rozdziale trzecim, obejmuje zwięzłe uzasadnienie wyboru wierszy oraz tłumacza, a także analizę wybranych wierszy Ezry Pounda w oryginale i tłumaczeniu w oparciu o poetykę kognitywną.Niniejsza analiza ujawnia różnice w kognitywnym ujęciu tekstów oryginalnych oraz przetłumaczonych, co ma wpływ na różnice w obrazowaniu w obydwu językach.

This paper is dedicated to the cognitive analysis of metaphors that appear in the early works of Ezra Pound, an American poet who became one of the main representatives of Imagism. As a movement, Imagism aimed at renouncing the Victorian dogma and advertised brevity and precision in order to receive a clear-cut image poem whose core is based mainly on metaphor.Chapter One provides the reader with a general overview of Imagism, with its history, main representatives and basic assumptions. Special focus is placed on Ezra Pound, his understanding of the notion of image and his sources of inspiration.In Chapter Two the methodological framework is presented, which explains the assumptions of cognitive poetics, makes a distinction between the notion of image in literature and psychology and differentiates between the traditional metaphor analysis and the cognitive one. Most importantly, it provides the reader with the essence of the blending theory and the structure of the blending model together with the example of scholars who successfully apply it in their poetry analysis. The empirical part is to be found in Chapter Three. It includes the justification of the choice of poems and the translator together with a comparative study of the original works of Ezra Pound with the translations.The study reveals the discrepancies between the source and target texts mainly on the cognitive ground which affects the perception of the imagery in both languages.