A comparison of selected motifs in the dramatic sketches of Karel Hynek Mácha and the early dramas of Juliusz Słowacki

Praca stanowi próbę ujęcia szkiców dramatycznych Karela Hynka Máchy („Król Fryderyk”, „Bolesław”, „Bratobójca”, „Bracia”) w kontekście wpływu polskiego romantyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieńczych dramatów Juliusza Słowackiego – „Maria Stuart” i „Mindowe”. Podstawowym celem pracy jest wypełnienie luki w polskich badaniach komparatystycznych i teatrologicznych dotyczących dramatycznego dorobku Máchy, a także udostępnienie tego materiału polskiemu czytelnikowi poprzez autorski przekład owych czterech tragedii z języka czeskiego. Ponadto ukazane zostały podobieństwa i różnice między twórczością obu romantyków, a także przedstawienie dramatycznego dorobku czeskiego poety w kontekście polskiego romantyzmu, czeskiego odrodzenia narodowego oraz literatury środkowoeuropejskiej. Czeska kultura początku XIX wieku jawi się jako alternatywa dla martyrologicznej kultury polskiej, a twórczość czeskiego romantyka znacząco odbiega od jej przyjętych kryteriów. Motywy związane z przyrodą są u niego częściej wykorzystywane i bardziej pogłębione znaczeniowo niż u Słowackiego. Interpretacja szkiców dramatycznych w kontekście słowiańskości oraz literatury środkowoeuropejskiej pozwoliła ukazać Machę jako oryginalnego twórcę, który wpisuje się w szerszy, niż wyłącznie narodowy dyskurs.

The thesis is an attempt to present Karel Hynek Mácha’s dramatic sketches ("Král Fridrich", "Boleslav", "Bratrovrah", and "Bratři") in the context of the influence of Polish Romanticism, with particular emphasis on Juliusz Słowacki’s early dramas "Maria Stuart" and "Mindowe". Its primary aim is to fill a gap in Polish comparative literary and theatre studies concerning Mácha’s dramatic works and to make this material accessible to Polish readers through the author’s translation of the four tragedies from Czech into Polish. The thesis also identifies similarities and differences between the works of the two Romantic writers and situates the dramatic oeuvre of the Czech poet within the contexts of Polish Romanticism, the Czech National Revival, and Central European literature. Czech culture at the beginning of the nineteenth century is presented as an alternative to Polish martyrological culture, while the work of the Czech Romantic diverges considerably from its established criteria. Motifs connected with nature are more frequently employed by Mácha and are explored in greater semantic depth than in Słowacki’s works. Interpreting the dramatic sketches in the context of Slavic identity and Central European literature makes it possible to present Mácha as an original writer whose work belongs to a broader discourse extending beyond the exclusively national framework.