Wpływ dokonywania wyboru, efektu zaskoczenia i zapamiętywolności na pamięć oraz reprezentacje neuronalne

Wiadomo, że na pamięć wydarzeń duży wpływ ma kontekst, w którym zostały one doświadczone. Na przykład, działanie autonomicznie w swoim otoczeniu – poprzez aktywne dokonywanie wyborów wpływających na odbierane bodźce – może wpływać na skuteczność ich późniejszego odtworzenia. Między innymi, wybór może zwiększać przewidywalność bodźców, która jest szeroko badanym czynnikiem w kontekście wpływu na procesy uczenia się. Jednocześnie, niektóre bodźce z natury łatwiej zapadają w pamięć: w populacji, niezależnie od kontekstu pewne obrazy są zapamietywane lepiej i tę zapamiętywalność można obiektywnie zmierzyć. Przeprowadziłam badanie replikacyjne, aby sprawdzić w jaki sposób wybór i zaskoczenie podczas oglądania obrazów wpływają na dokładność pamięci oraz czy ich efekty wchodzą w interakcję z obiektywną zapamiętywalnością obrazów. Ponadto przeprowadziłam eksploracyjną analizę całomózgową fMRI, aby zbadać, czy efekty te znajdują odzwierciedlenie w aktywności BOLD podczas oglądania obrazów. Wyniki sugerują, że zaskoczenie istotnie pogarsza odtwarzanie w warunku wyboru. Choć zapamiętywalność obrazów rzeczywiście była predyktorem pamięci, nie wchodziła ona w interakcję z warunkami wyboru i zaskoczenia. Analiza sygnału BOLD-fMRI ujawniła niewielki wpływ wyboru i zaskoczenia na aktywność mózgu oraz efekt pamięci; nie zaobserwowałam jednak różnic w aktywności neuronalnej podczas oglądania obrazów o różnej zapamiętywalności. Wyniki te poszerzają wiedzę na temat roli wyboru i zaskoczenia w uczeniu się, a eksploracyjna analiza fMRI dostarcza wstępnego wglądu w ich neuronalne korelaty.

Our memory of events is dependent on the context in which these events were experienced. Exercising autonomy in one’s environment, whereby active choices influence upcoming stimuli, may influence later recall. The degree to which stimuli are expected vs surprising is another relevant factor. At the same time, some stimuli are inherently more memorable; across individuals and independent of context, certain images tend to be recalled with higher accuracy, and this memorability can be objectively quantified. This study investigated how choice and surprise during image viewing affect memory accuracy, and whether their effects interact with objective image memorability. In addition, an exploratory whole-brain fMRI analysis examined whether these effects are reflected in BOLD activity during initial image encoding. Results suggest that surprise significantly impairs recall under the choice condition. While image memorability score was confirmed as a predictor of recall, it did not interact with choice and surprise. fMRI analysis revealed small effects of choice and surprise on brain activity, as well as an effect of subsequent memory; however, no neural activity differences were observed for images of varying memorability. Together, these results add to the literature on the role of choice and surprise in learning, while exploratory fMRI analysis provides preliminary insights into their neural correlates.