Simple view
Full metadata view
Authors
Statistics
Wyrazy topograficzne w słowniku Antona Bernoláka
Topographic terms in Bernolák's dictionary
językoznawstwo, słowacystyka, bernolakovčina, Bernolak, słownik,
linguistics, Slovak, bernolakovčina, Bernolak, dictionary
Anton Bernolák (1762-1813) był słowackim językoznawcą. Działał na przełomie XVIII i XIX w. Skodyfikował język słowacki na podstawie tzw. "kultúrnej západoslovenčiny", jako że ten język studiując w Trnawie i Bratysławie miał okazję najlepiej poznać. Ta skodyfikowana przez niego odmiana j. słowackiego nosi nazwę "bernolákovčina".Dziełem życia A. Bernoláka miał być pięciojęzyczny słownik: pierwszy, który zrównywałby rangą język słowacki z innymi językami. Tłumaczył on słowackie wyrazy po łacinie, niemiecku, węgiersku i czesku. Bernolákowi nie udało się dokończyć słownika: zmarł w 1813 r., ale jego naśladowcy dopracowali go i wydali w 1825 r. Nosi tytuł "Slowár Slowenskí" i składa się z pięciu tomów.Niniejsza praca licencjacka jest wykazem topograficznych jednostek leksykalnych, które pojawiają się w słowniku Bernoláka, w porządku alfabetycznym. Udało mi się ich znaleźć 43. W pracy podane są przekłady haseł topograficznych do języka łacińskiego i niemieckiego. W niektórych przypadkach dopełniłem je również o formy, które Bernolák uważał za czeskie albo dialektalne warianty. Następnie porównałem je z formami, które pojawiają się we współczesnym języku słowackim. Podkreśliłem różnice pomiędzy bernolákovčiną a dzisiejszym literackim językiem słowackim: morfologiczne i ortograficzne. Podałem informację, kiedy dane słowo pojawia się w tekstach po raz pierwszy i do którego obszaru dialektalnego należy je przypisać. Prześledziłem także zmiany w semantyce. Każde hasło opatrzone jest także komentarzem etymologicznym.Praca jest pierwszym tego typu opracowaniem słownika Bernoláka.
Anton Bernolák (1762-1813) was a Slovak linguist. He was the one who codified Slovak language, on the basis of "kultúrna západoslovenčina" - the language spoken in the cities he lived and studied: in Trnava and Bratislava. This form of language is called "bernolákovčina".A great 5-language dictionary was his opus magnum. Unfortunatelly, he did not finish his work: he died in 1813. Fortunatelly, his students continued his work and the dictionary ("Slowár Slowenskí") was published in 1825. In consists of 5 volumes. It translates Slovak words into Latin, German, Hungarian and Czech.This Bachelor thesis is a list of topographic terms that occur in Bernolák's dictionary, in alphabetical order. I managed to find 43 of them.In the thesis I showed the translations of these terms into Latin and German, as it stands in the dictionary. In some cases I added forms regarded as Czech or dialectal, as well. Then, I compared them to the forms that occur in present-day Slovak language. I emphasized morphological and orthographical differences between bernolákovčina and today's Slovak. I also provided the information about when each word occurs in texts for the first time. Each entry is accompanied with its etymology, as well.This thesis is the first elaboration on Bernolák's dictionary of this kind.
| dc.abstract.en | Anton Bernolák (1762-1813) was a Slovak linguist. He was the one who codified Slovak language, on the basis of "kultúrna západoslovenčina" - the language spoken in the cities he lived and studied: in Trnava and Bratislava. This form of language is called "bernolákovčina".A great 5-language dictionary was his opus magnum. Unfortunatelly, he did not finish his work: he died in 1813. Fortunatelly, his students continued his work and the dictionary ("Slowár Slowenskí") was published in 1825. In consists of 5 volumes. It translates Slovak words into Latin, German, Hungarian and Czech.This Bachelor thesis is a list of topographic terms that occur in Bernolák's dictionary, in alphabetical order. I managed to find 43 of them.In the thesis I showed the translations of these terms into Latin and German, as it stands in the dictionary. In some cases I added forms regarded as Czech or dialectal, as well. Then, I compared them to the forms that occur in present-day Slovak language. I emphasized morphological and orthographical differences between bernolákovčina and today's Slovak. I also provided the information about when each word occurs in texts for the first time. Each entry is accompanied with its etymology, as well.This thesis is the first elaboration on Bernolák's dictionary of this kind. | pl |
| dc.abstract.pl | Anton Bernolák (1762-1813) był słowackim językoznawcą. Działał na przełomie XVIII i XIX w. Skodyfikował język słowacki na podstawie tzw. "kultúrnej západoslovenčiny", jako że ten język studiując w Trnawie i Bratysławie miał okazję najlepiej poznać. Ta skodyfikowana przez niego odmiana j. słowackiego nosi nazwę "bernolákovčina".Dziełem życia A. Bernoláka miał być pięciojęzyczny słownik: pierwszy, który zrównywałby rangą język słowacki z innymi językami. Tłumaczył on słowackie wyrazy po łacinie, niemiecku, węgiersku i czesku. Bernolákowi nie udało się dokończyć słownika: zmarł w 1813 r., ale jego naśladowcy dopracowali go i wydali w 1825 r. Nosi tytuł "Slowár Slowenskí" i składa się z pięciu tomów.Niniejsza praca licencjacka jest wykazem topograficznych jednostek leksykalnych, które pojawiają się w słowniku Bernoláka, w porządku alfabetycznym. Udało mi się ich znaleźć 43. W pracy podane są przekłady haseł topograficznych do języka łacińskiego i niemieckiego. W niektórych przypadkach dopełniłem je również o formy, które Bernolák uważał za czeskie albo dialektalne warianty. Następnie porównałem je z formami, które pojawiają się we współczesnym języku słowackim. Podkreśliłem różnice pomiędzy bernolákovčiną a dzisiejszym literackim językiem słowackim: morfologiczne i ortograficzne. Podałem informację, kiedy dane słowo pojawia się w tekstach po raz pierwszy i do którego obszaru dialektalnego należy je przypisać. Prześledziłem także zmiany w semantyce. Każde hasło opatrzone jest także komentarzem etymologicznym.Praca jest pierwszym tego typu opracowaniem słownika Bernoláka. | pl |
| dc.affiliation | Wydział Filologiczny | pl |
| dc.contributor.advisor | Babik, Zbigniew - 127156 | pl |
| dc.contributor.advisor | Czerwiński, Maciej - 102455 | pl |
| dc.contributor.author | Huptyś, Szymon | pl |
| dc.contributor.departmentbycode | UJK/WF6 | pl |
| dc.contributor.reviewer | Papierz, Maria - 131275 | pl |
| dc.contributor.reviewer | Babik, Zbigniew - 127156 | pl |
| dc.contributor.reviewer | Czerwiński, Maciej - 102455 | pl |
| dc.date.accessioned | 2020-07-26T20:47:49Z | |
| dc.date.available | 2020-07-26T20:47:49Z | |
| dc.date.submitted | 2016-06-06 | pl |
| dc.fieldofstudy | filologia słowiańska - słowacka | pl |
| dc.identifier.apd | diploma-104097-97473 | pl |
| dc.identifier.project | APD / O | pl |
| dc.identifier.uri | https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/210545 | |
| dc.language | pol | pl |
| dc.source.integrator | false | |
| dc.subject.en | linguistics, Slovak, bernolakovčina, Bernolak, dictionary | pl |
| dc.subject.pl | językoznawstwo, słowacystyka, bernolakovčina, Bernolak, słownik, | pl |
| dc.title | Wyrazy topograficzne w słowniku Antona Bernoláka | pl |
| dc.title.alternative | Topographic terms in Bernolák's dictionary | pl |
| dc.type | licenciate | pl |
| dspace.entity.type | Publication |