Postać wygnańca w trzech anglosaskich poematach elegijnych w kontekście kulturowym i manuskryptowym

Kodeks z Exeter zawiera dziewięć utworów znanych jako staroangielskie „elegie” lub poematy elegijne. Utwory owe cechuje występowanie pierwszoosobowego podmiotu lirycznego przedstawiającego dzieje swojej niedoli i swoiście pojętego „wygnania”, fizycznego i metaforycznego. Niniejsza praca analizuje sposób przedstawienia takiego podmiotu w trzech poematach elegijnych: The Wanderer, The Wife’s Lament i Resignation, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstów kulturowych oraz społeczno-prawnych sytuacji poszczególnych podmiotów, jak również prezentując w jaki sposób na interpretację tych trzech utworów mogły wpłynąć poematy sąsiadujące z nimi w kodeksie. Rozdział pierwszy analizuje podmiot liryczny wiersza The Wanderer jako reprezentatywny dla omawianego motywu dzięki połączeniu elementów lirycznych z elementami literatury mądrościowej. W rozdziale drugim omówione zostały warianty niejasnej historii podmiotu The Wife’s Lament i ich aspekty kulturowe oraz prawne; poświęca on też uwagę kwestiom przynależności gatunkowej utworu. Rozdział trzeci omawia podmiot liryczny Resignation, przedstawiając teorie dotyczące jego historii oraz religijnego wymiaru jego opowieści w zestawieniu z poematami bezpośrednio z nią sąsiadującymi. Całość pracy podkreśla znaczenie znajomości kontekstów historycznych i kodykologicznych w badaniu poezji staroangielskiej.

The Anglo-Saxon Exeter Book contains a group of nine poems known collectively as the Old English ‘elegies,’ most of them characterized by their use of a first-person speaker telling stories of their dejection and exile, physical and metaphorical. The present thesis examines those speakers in three elegiac poems: The Wanderer, The Wife’s Lament and Resignation, putting emphasis on the cultural and socio-legal contexts for the speakers’ situations as well as analysing the three pieces within their immediate manuscript framework. The first chapter analyses The Wanderer and its persona as the most representative of the theme, combining personal account with religious musings and personal elegy with wisdom writing. The second chapter discusses the cryptic story of the speaker of The Wife’s Lament with its legal ramifications and presents considerations of the poem’s generic classification. The final chapter presents the speaker of Resignation, offering suggestions as to his unclear backstory and the religious purposes of his account as compared to its adjacent pieces. The thesis emphasizes the importance of historical and codicological contexts for the study of Old English verse.