Inheritance waiver agreement in Polish and foreign law

Niniejsza praca magisterska została poświęcona umowie zrzeczenia się dziedziczenia w prawie polskim i zagranicznym. Celem pracy jest ocena obowiązującego kształtu regulacji w prawie polskim oraz ocena skuteczności polskiej regulacji na tle zagranicznych systemów prawnych. Rozważania te zostały dokonane za pomocą metody dogmatycznoprawnej. Co więcej, dokonano analizy literatury przedmiotowej i orzecznictwa sądów polskim oraz analizy historycznoprawnej i prawnoporównawczej. Praca jest złożona z 6 rozdziałów i podsumowania. W rozdziale pierwszym przedstawione zostały podstawowe pojęcia i zagadnienia prawa spadkowego, drugi rozdział poświęcony został rozważaniom historycznoprawnym. W trzecim rozdziale dokonano charakterystyki umowy zrzeczenia się dziedziczenia, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Rozdział czwarty został poświęcony problematyce związanej z uchyleniem umowy zrzeczenia się dziedziczenia, zaś w rozdziale piątym omówiono zagadnienie zrzeczenia się prawa do zachowku. Szósty i ostatni rozdział został poświęcony uwagom prawnoporówawczym, gdzie przedstawiono zarówno systemy prawne w których występuje umowa zrzeczenia się dziedziczenia, jak i systemy prawne w których niemożliwe jest zawarcie umowy zrzeczenia się dziedziczenia. W tych drugich uwagę poświęcono dopuszczalnym instytucjom, które są wyjątkami od umów po spadek osobie żyjącej.Analiza obowiązującego stanu prawnego prowadzi do wniosku, że regulacje umowy zrzeczenia się dziedziczenia w prawie polskim należy ocenić pozytywnie. Dodatkowo obecny kształt umowy zrzeczenia się dziedziczenia na tle prawnoporównawcza również należy ocenić pozytywnie. Należy uznać, że obecny kształt umowy zrzeczenia się dziedziczenia jest adekwatną odpowiedzią do potrzeb współczesnego obrotu prawnego, a taki stan rzeczy należy przypisać nowelizacji prawa spadkowego z 2023 roku, która okazała się prawidłową odpowiedzią na potrzeby praktyki i doktryny.

This master's thesis is devoted to the subject of inheritance waiver agreement in Polish and foreign law. The aim of this thesis is to assess the current regulations in Polish law and the effectiveness of the Polish regulations in the context of foreign legal systems. These considerations were conducted using a dogmatic legal approach. Furthermore, the relevant literature and Polish court case law were analyzed, as well as historical and comparative legal analyses.The thesis consists of six chapters and a summary. The first chapter presents the basic concepts and issues of inheritance law, while the second chapter is devoted to historical and legal considerations. The third chapter characterizes the inheritance waiver agreement in accordance with the current legal status. Chapter four is devoted to issues related to the revocation of an inheritance waiver agreement, while chapter five discusses the waiver of the right to a legitime. The sixth and final chapter is devoted to comparative law, presenting legal systems in which waiver agreements exist and legal systems in which it is not possible to conclude a waiver agreement. In the latter, attention is paid to permissible institutions that constitute exceptions to agreements concerning the inheritance of a living person. The analysis of the current legal status leads to the conclusion that the regulations concerning waiver agreements in Polish law should be assessed positively, and furthermore, the current form of waiver agreements from a comparative legal perspective should also be assessed positively. It should be recognized that the current form of waiver agreements is an adequate response to the needs of contemporary legal systems, and this situation should be attributed to the 2023 amendment to the inheritance law, which has proven to be a correct response to the needs of practice and doctrine.