The influence of the Catholic Church on the culture security of Poland over the period 1953 - 1989

Tematem niniejszej pracy jest bezpieczeństwo kulturowe Polski w szczególnym okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, kiedy to w okresie zimnowojennym nasza ojczyzna znajdowała się w radzieckiej strefie wpływów. Ze względu na specyfikę używanej w pracy dziedziny nauki, jej pierwszą częścią jest rozdział poświęcony metodologii, w którym szczegółowo określone zostały przedmiot i cel badań, problemy i metody badawcze oraz najważniejsze definicje używane w rozprawie.Drugi rozdział analizuje historyczne korelaty Polski z Kościołem katolickim. Tożsamość kulturowa grupy społecznej jest trwałą, uwarunkowaną historycznie strukturą niematerialną w psychice danego podmiotu. Celem tej części pracy jest opis zjawisk i wydarzeń, które ostatecznie doprowadziły do powstania konfliktu kulturowego w czasach PRL. W rozdziale tym opisywane są trzy okresy historyczne: pierwszym z nich są początki państwa polskiego, drugim okres zaborów, a trzecim czas II Wojny Światowej. Wybór pierwszego ze wspomnianych przedziałów czasowych motywowany jest początkami polskich struktur państwowych, których legitymizacja w Europie nastąpiła w wyniku porozumień z Kościołem katolickim. Pominięcie kolejnych etapów historii Polski motywowane jest niewielkimi zmianami w kształtowaniu się tożsamości kulturowej społeczeństwa, ze względu na ograniczoną do najwyższych warstw społecznych grupę stanowiącą nośnik kultury. Okres bezpaństwowości przypadł na epokę romantyzmu – to właśnie w tym czasie miało miejsce powstanie narodowej świadomości polskiej oraz narodziły się mity, stanowiące niezwykle istotny składnik tożsamości kulturowej. Okres II Wojny Światowej utwierdził historyczną percepcję rzeczywistości społeczeństwa polskiego oraz odnowił powstałe wówczas mity, nastąpił również w bezpośredniej bliskości właściwej części pracy. Część trzecia poświęcona jest tematowi wyodrębnienia się podmiotów na płaszczyźnie bezpieczeństwa kulturowego w okresie PRL. Ze względu na rozłączność ideologiczną Kościoła katolickiego i reżimu socjalistycznego, z których każdy dążył do ograniczania ekspresji własnych przekonań przez drugą stronę, konflikt kulturowy był koniecznością. Ostatni rozdział pracy analizuje wpływ Kościoła katolickiego na tożsamość kulturową grupy społecznej przeciwstawiającą się polityce aparatu państwowego oraz krótki opis najważniejszych wydarzeń ówczesnej epoki. Zdarzenia ostatniego okresu PRL następujące po 1984r. zostały przeanalizowane pokrótce, w odczuciu autora pracy stanowiły one formę ekspresji ugruntowanej już tożsamości kulturowej obu stron konfliktu.

The subject of the work is the cultural security of Poland in the particular period of Poland's People Republic in which our country was influenced by the Soviet side of the Cold War. The first chapter is dedicated to the methodology in which the subject and the inquiry target are specified. It also includes the problems, methods and the definitions used in the work.The second chapter analyzes the historical bonds of Poland with the Catholic Church. The cultural identity of the social group is a permament, historicaly defined immaterial structure in the conscience of the entity. The goal of this part is describing the events that ultimately led to the cultural conflict in the time of Poland's Peolpe Republic. In this chapter three historical periods are described: the first one is the beginning of the Polish state, the second one refers to the partitions of Poland adn the third one describes the World War II. The choice of the first period is motivated with the beginnings of the Polish state structures, which were approved as the Western Europe as a consequence of accordance with the Catholic Church. Passing the others historical periods is a consequence of the small changes within the cultural identity of the society, which was limited to the nobles. The time of liquidation of Polish state took its place during the romanticism. During this time the national identity was born and the myths were created. The period of World War II established this historical perception of the reality and renew the myths.The third chapter is dedicated to the separation of the entities on the level of cultural security during the period of Poland's People Republic. As the consequence of ideological contradiction between the socialism and Catholic Church, each one of those entites was to limit the expression of the other side convictions. This situation must have led to a culture conflict.The last chapter analyzes the influence of the Catholic Church on the cultural identity of the social gropu which was resisting to the state's policy and includes the breve description of the most important events of that time. The events which took place after 1984 were analyzed shortly, because they were a consequence of the consolidated earlier cultural identity.