Agenesis of wisdom teeth - genetic determinants and evolutionary significance

Agenezja zębów mądrości należy do najczęściej obserwowanych współcześnie wad uzębienia człowieka. Celem niniejszej pracy był przegląd literatury oraz analiza współczesnych badań dotyczących genetycznych i ewolucyjnych podstaw występowania tego zjawiska, a także określenie jego znaczenia w kontekście zmian anatomicznych twarzoczaszki zachodzących w toku ewolucji człowieka. W niniejszej pracy omówiono rozwój, zmienność morfologiczną oraz problemy kliniczne związane z trzecimi trzonowcami. Przedstawiono epidemiologię agenezji zębów mądrości w różnych populacjach oraz jej współwystępowanie z innymi zaburzeniami rozwojowymi uzębienia. Szczegółowo opisano procesy odontogenezy oraz molekularne mechanizmy determinujące rozwój zębów oraz rolę mutacji genetycznych związanych z agenezją. Opisano ewolucyjne czynniki agenezji trzecich trzonowców, uwzględniając wpływ zmian diety, zmniejszenia wymiarów twarzoczaszki i ograniczenia miejsca w łukach zębowych. Na podstawie analizowanych badań stwierdzono, że agenezja trzecich trzonowców ma charakter wieloczynnikowy i stanowi efekt współdziałania czynników genetycznych oraz ewolucyjnych.

Wisdom teeth agenesis is one of the most common developmental abnormalities of human dentition today. The aim of this study was to review the literature and analyse current research concerning the genetic and evolutionary basis of wisdom tooth agenesis, as well as to determine the significance of this phenomenon in the context of anatomical changes in the craniofacial complex occurring during human evolution. The paper discusses the development, morphological variability, and clinical problems associated with third molars. The epidemiology of wisdom tooth agenesis in different populations and its association with other developmental dental abnormalities were presented. The processes of odontogenesis, molecular mechanisms determining tooth development, and the role of genetic mutations associated with agenesis were also described. Particular attention was paid to odontogenesis, molecular signalling pathways regulating tooth development, and genetic mutations associated with agenesis. The thesis also describes the evolutionary background of third molar agenesis, taking into account dietary changes, reduction of craniofacial dimensions, and limited space within the dental arches. Based on the reviewed literature, it was concluded that third molar agenesis is a multifactorial phenomenon, resulting from the interactions of genetic and evolutionary factors.