Non-competition agreements following termination of employment

UMOWA O ZAKAZIE KONKURENCJI PO USTANIU STOSUNKU PRACYSTRESZCZENIEW systemie gospodarki wolnorynkowej rozwijającym się w polskiej rzeczywistości w ostatnim dwudziestoleciu powstały liczne podmioty gospodarcze działające nie tylko w obrębie sektora produkcyjnego, ale również usługowego. Jedną z cech charakterystycznych odnoszących się do tego typu podmiotów jest bazowanie na informacjach. Informacja w obecnej rzeczywistości jest dobrem nie tylko bardzo istotnym dla rozwoju i funkcjonowania na rynku wielu przedsiębiorstw usługowych, ale posiada również przymiot dobra deficytowego. Trudno się zatem dziwić, że w obliczu rozwiniętej na tak szeroką skalę rotacji pracowników, również na najwyższych stanowiskach, pracodawcy pragną chronić swoje interesy poprzez zawieranie z pracownikami mającymi dostęp do szczególnie ważnych informacji umów o zakazie konkurencji. Dotyczy to również umów odnoszących się do okresu po ustaniu stosunku pracy, które stanowią przedmiot analizy niniejszej pracy.Z treści większości przepisów Kodeksu pracy można wywnioskować, że spośród stron stosunku pracy to pracownik jest stroną słabsza, mniej uprzywilejowaną i wymagającą szczególnej ochrony. Na tle tych przepisów wyróżnia się klauzula konkurencyjna. Jest to bowiem instytucja powołana przede wszystkim do ochrony interesów pracodawcy. W tym przypadku pracownik nie jest stroną słabsza, co więcej ma on sposobność wyrządzić swoim działaniem szkodę po stronie pracodawcy. Naturalnie w momencie dokonywania samej czynności zawarcia umowy o zakazie konkurencji nadal to pracownik jest stroną wymagającą ochrony. W tym celu ustawodawca wprowadził do Kodeksu pracy m.in przepisy ograniczające krąg podmiotów uprawnionych do bycia stroną takiej umowy czy też np. określające wysokość minimalnego należnego pracownikowi odszkodowania. Jednakże samym celem, który przyświeca zawarciu umowy ograniczającej pracownika w zarobkowaniu jest ochrona interesów pracodawcy.W niniejszej pracy poruszyłam krótko tematykę historii zakazu konkurencji w polskim prawie oraz charakterystykę jej współczesnego kształtu. Na potrzeby niniejszej pracy podjęłam próbę scharakteryzowania pojęcia działalności konkurencyjnej. Omówiłam podstawowe wymogi formalne warunkujące skuteczność takich umów w praktyce. Scharakteryzowałam obowiązki stron wynikające z podjętego wraz z zawarciem takiej umowy zobowiązania, a także ewentualne konsekwencje naruszenia tych obowiązków. Ostatni rozdział pracy poświęciłam natomiast ustaniu klauzuli konkurencyjnej.Wybrałam ten temat ponieważ pomimo, że przepisy regulujące zakaz konkurencji w Kodeksie pracy nie należą już do najnowszych, bowiem od ich wprowadzenia minęło ponad 15 lat, problematyka konkurencyjność w stosunkach pracy wciąż wzbudza liczne kontrowersje. Od zawsze bowiem działania aparatu władzy zmieniające kierunek naturalnych procesów zachodzących w gospodarce podlegają srogiej krytyce zwolenników działania "niewidzialnej ręki rynku" jednakże zgodzić się należy z faktem, że niczym nieograniczona swoboda prawie zawsze finalnie prowadzi do nadużyć.Podsumowując proces kształtowania się instytucji zakazu konkurencji w polskim prawie moim zdaniem można przede wszystkim zauważyć, że w 1996 roku przed polskim ustawodawcą stanęło trudne, ale doniosłe zadanie dostosowania nieco już archaicznych przepisów do rozpoczętych w polskiej rzeczywistości dynamicznych zmian. Zadaniu temu ustawodawca niewątpliwie sprostał bowiem regulacja umów o zakazie konkurencji, choć wciąż daleka od doskonałości, na co wskazuje chociażby bogata linia orzecznictwa, niewątpliwie zmierza w dobrym kierunku i z pewnością przyszłe regulacje ustawowe będą stanowiły odpowiedź na problemy, które w odniesieniu do klauzul konkurencyjnych zweryfikowała ponad piętnastoletnia praktyka ich stosowania.

NON-COMPETITION AGREEMENTS FOLLOWING TERMINATION OF EMPLOYMENTABSTRACTIntensively developing domain of a free market economy, present in the Polish reality since the last two decades, caused creation of numerous economic operators, not only in the manufacturing sector but also service. One of the characteristics relating to such entities is value of the information. Information in the current reality is not only very important for the development and functioning on the market of many service providers, but it is also a scarce resource. Therefore, it is not surprising that such high employee turnover rate caused employers to protect their interests by signing with employees, who have access to particularly sensitive information, non-competition agreements. This also applies to contracts relating to the period after termination of employment, which are the subject of analysis of this study.While reading most of the regulations of the Labor Code, we can conclude that among the parties of the employment, employee is a weaker, less privileged party that requires special protection. Non-competitive agreement stands out of these regulations. It is, in fact, an institution established primarily to protect the interests of an employer. In this case, an employee is a stronger party, what is more, he has the ability, by his actions, to inflict detriment of the employer. Of course, at the time of the act concluding the non-competition agreement, weaker party is still an employee and he requires protection of the law. For this purpose, the legislation introduced into the Labor Code rules limiting groups of people entitled to be a party of such contract, and defined the minimum amount of compensation payable to the employee. However, the purpose of the agreement limiting employee in creating wealth is to protect the secrecy of especially important information, disclosure of which could cause harm to the employer.In this study, I mentioned short history of a non-competition agreement in the Polish law and the characteristics of its modern shape. For the purpose of this work, I made the attempt to characterize the concept of competitive activities. I discussed the basic conditions of effectiveness of such agreements in practice, in particular, focusing on content, form and period of validity of a non-competition agreement. In addition, I described the duties of the parties resulting from the conclusion of the contractual obligations and the possible consequences of the breach of those duties. The final chapter of this work has been devoted to the cessation of a non-competition agreement.I chose this topic because although the rules governing non-competition agreement in the Labor Code are not current, the issue of competitiveness in labor relations still rises a lot of controversy. Actions of the government that interfere with natural processes in the economy always were subject of intense criticism of the supporters of "invisible hand of the market". However, we have to agree to the fact that unrestricted freedom often leads to abuses.Last but not least, we should pay attention to the fact that in 1996 the Polish legislator had to face a difficult and significant challenge of adapting some already archaic rules to the dynamic changes in Polish reality. Most of the work done by Polish legislator was clearly successful. A non-competition agreement that was introduced to the Labor Code is not perfect yet, however, what can be pointed out in rich case-law, it is moving in the right direction, and certainly future statutory regulations will address current problems.