Characteristic of road dust in Kraków

Celem niniejszej pracy magisterskiej była analiza materiału frakcji pyłowej z najruchliwszych dróg na terenie Krakowa. Wybranych zostało pięć lokalizacji, z których pobrano próbki dwoma metodami; zanieczyszczony śnieg oraz suchy pył przy użyciu szczotki. Uzyskany w ten sposób materiał poddany został szeregowi badań laboratoryjnych, do których należało; wydzielenie frakcji magnetycznych, obserwacje mikroskopem polaryzacyjnym, analizy SEM z EDS, dyfraktometria rentgenowska oraz analizy chemiczne składu mineralnego. Wyniki tych analiz potwierdziły wcześniejsze założenia, o przewadze kwarcu, minerałów ilastych oraz wapnia pochodzenia naturalnego. W pyle drogowym stwierdzono także zauważalne ilości żelaza (Fe), chromu (Cr), cynku (Zn), tytanu (Ti), miedzi (Cu) oraz manganu (Mn), których pochodzenie nie jest jednoznaczne i może być zarówno naturalne, jak i antropogeniczne. Przy pomocy analiz SEM-EDS udało się zbadać najdrobniejszej frakcji cząsteczki zawarte w pyle drogowym, rozmiarów nawet < 0,5 um. Przeprowadzone analizy chemiczne i dyfraktometria rentgenowska pozwoliła wyszczególnić wszystkie pierwiastki wchodzące w skład pyłu drogowego z terenu Krakowa.

The aim of this master work was to analyze the dust fraction material from the busiest roads in Krakow. Five locations had been selected and samples were collected using two methods; dirty snow and dry dust - using a brush. The material obtained in this way was subjected to a number of laboratory tests, which included; separation of magnetic fractions, observations with a polarizing microscope, SEM analyzes with EDS, X-ray diffractometry and chemical analyzes of the mineral composition. The results of these analyzes confirmed previous assumptions about the predominance of quartz, clay minerals and calcium of natural origin. Road dust also contained noticeable amounts of iron (Fe), chromium (Cr), zinc (Zn), titanium (Ti), copper (Cu) and manganese (Mn), the origin of which is unclear and may be either natural or anthropogenic. Using SEM-EDS analyses, it was possible to examine the smallest fraction of particles contained in road dust, sizes even < 0.5 μm. The chemical analyzes and X-ray diffractometry carried out allowed us to specify all the elements contained in road dust from Kraków.