Motywy gór i rejonów górskich w wybranych wierszach Josepha von Eichendorffa

The motifs of mountains and mountain regions in selected poems by Joseph von Eichendorff

W tej pracy zajmowano się tematem, jak realizowany jest motyw gór i górskich krajobrazów w wybranych wierszach autorstwa Josepha von Eichendorffa. Celem pracy jest zbadanie jak góry i rejony górskie zostały przedstawione w wybranych wierszach, co mogą symbolizować i z jakimi innymi motywami się łączą.W pierwszej części pracy zostało nakreślone, w jaki sposób natura była postrzegana w romantyzmie, uwzględniając przy tym filozofię natury Friedricha Wilhelma Josepha von Schellinga, podkreślającą wielowymiarowość natury. Opisano również rolę i znaczenie gór w kulturze w kontekście religijnym, turystycznym oraz w kontekście sztuki. Zostały również poruszone charakterystyczne cechy twórczości lirycznej Josepha von Eichendorffa. W rozdziale „Berge und Heimat“, w podrozdziale skupiającym się na połączeniu gór z tematyką Niemiec wywnioskowano, że w góry w wierszach „Mahnung“ i „Der Freiheit Wiederkehr“ stanowią dla podmiotu lirycznego miejsce ucieczki od społeczeństwa, które, zdaniem podmiotu lirycznego, nie wyznaje prawowitych wartości. Także w tym przypadku jest to miejsce izolacji od tego, co uważane jest za złe. W drugim podrozdziale skupiono się na tym, jak rejon górski, Tyrol, został w wierszach Josepha von Eichendorffa „An die Tiroler“ i „Tiroler Nachtwach“ przedstawiony jako miejsce związane z wolnością.W kolejnym rozdziale skupiono uwagę na tym, że góry sprawują też funkcję miejsca refleksji. Z jednej strony jako miejsce odkrycia nowego celu, gdzie wspinanie się po górze jest związane ze wzrostem własnej świadomości i znalezieniem nowego celu, które następuje poprzez spojrzenie z góry w to co w dole, jako miejsce pozwalające na szersze spojrzenie na sytuację. Z drugiej strony jako miejsce, w którym człowiek przygląda się swojemu życia i wyciąga egzystencjalne wnioski.W ostatnim rozdziale części analitycznej zbadano jak góry związane są z tematyką zmian. W pierwszym podrozdziale skupiono się na połączeniu motywu gór z motywem wiosny. Wiosna, jako pora odrodzenia, została ukazana jako pierwsze ukazująca się w górach, podkreślając przy tym, że to właśnie góry stanowią miejsce, w którym należy oczekiwać zmian. W drugim podrozdziale góry zostały połączone z niszczącymi siłami, które poprzez zniszczenie prowadzą do powstania czegoś nowego. Z jednej strony góry jako miejsce bliskie Bogu, który właśnie z góry zsyła pioruny, tworząc przy tym nową historię, a więc wprowadzając nowy porządek, a z drugiej niszczące siły, niepogoda, pochodzą z gór i prowadzi do nowego porządku.We wnioskach zostały więc podkreślone najważniejsze konkluzje związane z analizowanym tematem. Skupiono się na uwydatnieniu tego, że natura pojawia się w wierszach nie tylko jako element krajobrazu, lecz aktywna instancja, która bierze udział w wydarzeniach i ma wpływ na otoczenie. Badania pozwoliły również na spojrzenie na góry jako miejsce wolności i niezależności od społeczeństwa. Wyeksponowano opozycję przestrzenną góra-dół, gdzie szczyty funkcjonują jako miejsca umożliwiające szerszą i krytyczną autorefleksję. Ponadto zaobserwowano korelację motywu gór z motywami wiosny oraz niepogody, interpretowanej w kategoriach siły niszczącej.

This thesis addresses the theme of how the motif of mountains and mountain landscapes is realized in selected poems by Joseph von Eichendorff. The aim of the study is to investigate how mountains and mountainous regions are depicted in the selected poems, what they may symbolize, and with which other motifs they interlink.The first part of the thesis outlines how nature was perceived during the Romantic period, taking into account Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling’s philosophy of nature, which emphasizes the multidimensionality of nature. The role and significance of mountains in culture are also described within religious and artistic contexts. Furthermore, the characteristic features of Joseph von Eichendorff’s lyrical oeuvre are addressed. In the chapter "Berge und Heimat" (Mountains and Homeland), within the sub-chapter focusing on the connection between mountains and the theme of Germany, it is concluded that in the poems "Mahnung" and "Der Freiheit Wiederkehr", the mountains constitute a place of escape for the lyrical subject from a society that, in the subject's opinion, does not uphold rightful values. In this case as well, it is a place of isolation from what is deemed evil. The second sub-chapter focuses on how the mountain region of Tyrol is depicted as a place associated with freedom in Joseph von Eichendorff’s poems "An die Tiroler" and "Tiroler Nachtwach".The subsequent chapter focuses on the fact that mountains also function as a space for reflection. On one hand, they serve as a place for discovering a new purpose, where climbing a mountain is linked to the growth of self-awareness and finding a new goal, which occurs by looking down from above—serving as a vantage point that allows for a broader perspective on the situation. On the other hand, they represent a place where man contemplates his life and draws existential conclusions.In the final chapter of the analytical part, the connection between mountains and the theme of change is examined. The first sub-chapter focuses on the combination of the mountain motif with the motif of spring. Spring, as a season of rebirth, is shown as appearing first in the mountains, thereby emphasizing that it is precisely the mountains where changes are to be expected. In the second sub-chapter, mountains are linked with destructive forces that, through destruction, lead to the creation of something new. On one hand, mountains are seen as a place close to God, who sends down lightning from above, thereby creating a new history and introducing a new order; on the other hand, the destructive forces and severe weather originate from the mountains and lead to a new order.The conclusions highlight the most important findings related to the analyzed topic. The focus is placed on emphasizing that nature appears in the poems not merely as a landscape element, but as an active agent that participates in events and influences the surroundings. The research also allows for viewing the mountains as a place of freedom and independence from society. The spatial opposition of mountain-valley (up-down) is brought to the fore, where the peaks function as places enabling broader and critical self-reflection. Furthermore, a correlation was observed between the mountain motif and the motifs of spring and foul weather, the latter being interpreted in terms of a destructive force.

In dieser Arbeit wurde das Thema behandelt, wie das Motiv der Berge und der Berglandschaften in ausgewählten Gedichten von Joseph von Eichendorff realisiert wird. Das Ziel der Arbeit ist es zu untersuchen, wie Berge und Bergregionen in den ausgewählten Gedichten dargestellt werden, was sie symbolisieren können und mit welchen anderen Motiven sie sich verbinden.Im ersten Teil der Arbeit wurde skizziert, wie die Natur in der Romantik wahrgenommen wurde, wobei die Naturphilosophie von Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling berücksichtigt wurde, die die Kompleksität der Natur betont. Es wurden auch die Rolle und die Bedeutung der Berge in der Kultur im religiösen, sowie im künstlerischen Kontext beschrieben. Zudem wurden die charakteristischen Merkmale des lyrischen Schaffens von Joseph von Eichendorff angesprochen. Im Kapitel „Berge und Heimat“, im Unterkapitel, das sich auf die Verbindung der Berge mit der Thematik Deutschlands konzentriert, wurde geschlussfolgert, dass die Berge in den Gedichten „Mahnung“ und „Der Freiheit Wiederkehr“ für das lyrische Ich einen Zufluchtsort vor der Gesellschaft darstellen, die nach Ansicht des lyrischen Ichs keine rechtmäßigen Werte vertritt. Auch in diesem Fall ist es ein Ort der Isolation von dem, was als böse angesehen wird. Das zweite Unterkapitel konzentriert sich darauf, wie die Bergregion Tirol in Joseph von Eichendorffs Gedichten „An die Tiroler“ und „Tiroler Nachtwache“ als ein mit Freiheit verbundener Ort dargestellt wurde.Im nächsten Kapitel wurde die Aufmerksamkeit darauf gerichtet, dass die Berge auch die Funktion eines Ortes der Reflexion erfüllen. Einerseits als Ort der Entdeckung eines neuen Ziels, wo das Besteigen eines Berges mit dem Wachstum des eigenen Bewusstseins und dem Finden eines neuen Ziels verbunden ist, was durch den Blick von oben nach unten geschieht, als ein Ort, der einen weiteren Blick auf die Situation ermöglicht. Andererseits als ein Ort, an dem der Mensch sein Leben betrachtet und existenzielle Schlüsse zieht.Im letzten Kapitel des analytischen Teils wurde untersucht, wie die Berge mit der Thematik des Wandels verbunden sind. Das erste Unterkapitel konzentriert sich auf die Verbindung des Bergmotivs mit dem Frühlingsmotiv. Der Frühling als Zeit der Wiedergeburt wurde so dargestellt, dass er sich als Erstes in den Bergen zeigt, wobei betont wird, dass gerade die Berge der Ort sind, an dem Veränderungen zu erwarten sind. Im zweiten Unterkapitel wurden die Berge mit destruktiven Kräften verbunden, die durch Zerstörung zur Entstehung von etwas Neuem führen. Einerseits die Berge als ein Ort der Nähe zu Gott, der eben von oben Blitze sendet und dadurch eine neue Geschichte erschafft, also eine neue Ordnung einführt, und andererseits die destruktiven Kräfte, das Unwetter, die aus den Bergen kommen und zu einer neuen Ordnung führen.In den Schlussfolgerungen wurden daher die wichtigsten Konklusionen im Zusammenhang mit dem analysierten Thema hervorgehoben. Der Fokus lag darauf zu verdeutlichen, dass die Natur in den Gedichten nicht nur als Landschaftselement erscheint, sondern als eine aktive Instanz, die am Geschehen teilnimmt und das Umfeld beeinflusst. Die Untersuchungen ermöglichten auch den Blick auf die Berge als einen Ort der Freiheit und der Unabhängigkeit von der Gesellschaft. Es wurde die räumliche Opposition von Berg und Tal (Oben und Unten) herausgestellt, wo die Gipfel als Orte fungieren, die eine umfassendere und kritische Selbstreflexion ermöglichen. Darüber hinaus wurde eine Korrelation des Bergmotivs mit den Motiven des Frühlings sowie des Unwetters beobachtet, das in Kategorien einer destruktiven Kraft interpretiert wird.