Strategie przepraszania u Polaków uczących się języka angielskiego jako obcego

Celem niniejszej pracy była analiza częstotliwości oraz kontekstów występowania strategii przeprosin w wypowiedziach polskich studentów uczących się języka angielskiego jako obcego na poziomie zaawansowanym. Narzędziem badawczym wykorzystanym w tym celu był test znany jako discourse completion task, który przeprowadzono w formie ustnej zarówno w języku angielskim jak i polskim. Analizie poddano następujące strategie przeprosin: wyznaczniki siły illokucyjnej (ang. illocutionary force indicating devices), (nie) przyznanie się do winy, zadośćuczynienie, obietnicę poprawy oraz wyrażenie troski o dobro rozmówcy. Zebrane dane dotyczące wypowiedzi w języku angielskim zostały zestawione z danymi uzyskanymi na podstawie analizy materiału pochodzącego od rodzimych użytkowników brytyjskiej angielszczyzny przez E. Ogiermann (2009). Porównanie wyników analizy obydwu korpusów umożliwiło określenie, w jakim stopniu odpowiedzi badanych pokrywają się z modelem w postaci rodzimego użytkownika języka angielskiego. Materiał w języku polskim posłużył zaś stwierdzeniu, czy język ojczysty badanych wywarł wpływ na wybór strategii w odpowiedziach w języku angielskim. Analiza danych przywiodła do wniosku, iż odpowiedzi badanych w języku angielskim w znacznym stopniu pokrywają się z odpowiedziami jego rodzimych użytkowników. Nie wykazano przypadku możliwego przeniesienia strategii przeprosin z języka polskiego na język angielski. Ponadto, dane zebrane przy pomocy dodatkowej ankiety wskazały na potencjalne źródła wiedzy pragmatycznej badanych, którymi pozostają zinstytucjonalizowany system nauczania oraz anglojęzyczne filmy i programy telewizyjne. Możliwość rozwoju kompetencji pragmatycznej poprzez interakcje z rodzimymi użytkownikami języka angielskiego jest dla badanych ograniczona.

The purpose of the present thesis was to analyse the frequency and the distribution of apology strategies in responses elicited through a discourse completion task from Polish high proficiency EFL learners. The DCT was performed orally both in English and in Polish and the investigated strategies encompass IFIDs, accounts, offers of repair, promises of forbearance and the expressions of concern for hearer. The English data elicited from the subjects were compared with the reference data obtained through an analysis of material collected from the native speakers of British English in a study conducted by E. Ogiermann (2009). The aim of such comparison was to see to what extent the subjects’ production matches the native speaker model and to draw conclusions on their general ability to perform the speech act of apologising. The Polish data was collected to investigate if the students’ mother tongue had any influence on the choice of strategies in the English responses. The data analysis revealed a high degree of correspondence between the subjects' responses in English and the responses obtained from native speakers. No evidence of possible transfer of apology strategies between Polish and English was found. In addition, the distributed questionnaire pointed at the potential sources of subjects’ pragmatic knowledge, which turned out to be formal EFL instruction and English language films and television programmes. The opportunities for practice with native users of English in real-life interactions were found to be limited for the subjects.