Simple view
Full metadata view
Authors
Statistics
Analiza twardych den w wapieniu muszlowym Śląska Opolskiego i Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej
Analysis of hardgrounds of the Muschelkalk of Opole Silesia and Cracow-Częstochowa Upland
twarde dna, dna spoiste, skamieniałości śladowe, bioerozja, drążenia, tiering, wapień muszlowy, środkowy trias
hardgrounds, firmgrounds, trace fossils, bioerosion, borings, tiering, Muschelkalk, Middle Triassic
Praca dotyczy szczegółowej analizy ichnologicznej środkowotriasowych twardych i spoistych den, które tworzyły się w środowisku płytkomorskim lub miejscowo typowym także dla lagun. W obrębie utworów dolnego i środkowego wapienia muszlowego obszaru basenu germańskiego Śląska Opolskiego i Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej z 12 reprezentatywnych stanowisk zostały pobrane okazy świadczące o działalności organizmów drążących skonsolidowane dna lub ich fragmenty. Opisano stąd 5 ichnorodzajów, w obrębie których wyróżniono 7 ichnogatunków reprezentujących typową dla spoistych den ichnofację Glossifungites oraz dla twardych den ichnofację Trypanites. Silnie zbioturbowane twarde dna (BI=3-4) są zdominowane przez drążenia robaków morskich i reprezentują ichnogatunek Trypanites weisei Mägdefrau, 1932, natomiast horyzonty spoistych den(BI=4-5) są przepełnione norami Balanoglossites triadicus Mägdefrau, 1932, produkowanymi przez wieloszczety. Słabe zróżnicowanie ichnotaksonomiczne obserwowane w obrębie utworów wapienia muszlowego może być tłumaczone powolnym odradzaniem się fauny morskiej ograniczonej do niewielu, aczkolwiek licznych gatunków po wymieraniu, które miało miejsce i czas na granicy perm-trias. Horyzonty twardych den z opisywanymi skamieniałościami śladowymi oraz ich kolejnością pojawiania się w profilu są przykładami powierzchni omisyjnych, których obecność potwierdza czasowe wstrzymania depozycji osadów.
This paper is a detailed ichnological analysis of the Middle Triassic hardgrounds and firmgrounds which were formed in a shallow-marine environment or a typical lagoonal environment. Specimens were collected from 12 representative sites of the Muschelkalk of Opole Silesia and Cracow-Częstochowa Upland that represent the former activity of boring-organisms excavating consolidated hardgrounds and/or their fragments. 5 ichnogenera were described, later on 7 species were distinguished which represent 2 ichnofacies: Glossifungites ichnofacies typical for firmgrounds and Trypanites ichnofacies typical for hardgrounds. Very well to highly bioturbated hardgrounds (BI=3-4) are bored by marine worms and their borings are described as Trypanites weisei Mägdefrau, 1932, and highly bioturbated firmgrounds (BI=4-5) are filled with burrows of Balanoglossites triadicus Mägdefrau, 1932 which were produced by polychaetes. Poorly diversed ichnotaxonomy of the Muschelkalk may be explained by the slow recovery of marine organisms which were limited only to a few but numeruous species after the Permian-Triassic mass extinction. Hardgrounds and described trace fossils with the order of their appearance are indicators of omission surfaces which reflect on depsitional hiatuses.
| dc.abstract.en | This paper is a detailed ichnological analysis of the Middle Triassic hardgrounds and firmgrounds which were formed in a shallow-marine environment or a typical lagoonal environment. Specimens were collected from 12 representative sites of the Muschelkalk of Opole Silesia and Cracow-Częstochowa Upland that represent the former activity of boring-organisms excavating consolidated hardgrounds and/or their fragments. 5 ichnogenera were described, later on 7 species were distinguished which represent 2 ichnofacies: Glossifungites ichnofacies typical for firmgrounds and Trypanites ichnofacies typical for hardgrounds. Very well to highly bioturbated hardgrounds (BI=3-4) are bored by marine worms and their borings are described as Trypanites weisei Mägdefrau, 1932, and highly bioturbated firmgrounds (BI=4-5) are filled with burrows of Balanoglossites triadicus Mägdefrau, 1932 which were produced by polychaetes. Poorly diversed ichnotaxonomy of the Muschelkalk may be explained by the slow recovery of marine organisms which were limited only to a few but numeruous species after the Permian-Triassic mass extinction. Hardgrounds and described trace fossils with the order of their appearance are indicators of omission surfaces which reflect on depsitional hiatuses. | pl |
| dc.abstract.pl | Praca dotyczy szczegółowej analizy ichnologicznej środkowotriasowych twardych i spoistych den, które tworzyły się w środowisku płytkomorskim lub miejscowo typowym także dla lagun. W obrębie utworów dolnego i środkowego wapienia muszlowego obszaru basenu germańskiego Śląska Opolskiego i Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej z 12 reprezentatywnych stanowisk zostały pobrane okazy świadczące o działalności organizmów drążących skonsolidowane dna lub ich fragmenty. Opisano stąd 5 ichnorodzajów, w obrębie których wyróżniono 7 ichnogatunków reprezentujących typową dla spoistych den ichnofację Glossifungites oraz dla twardych den ichnofację Trypanites. Silnie zbioturbowane twarde dna (BI=3-4) są zdominowane przez drążenia robaków morskich i reprezentują ichnogatunek Trypanites weisei Mägdefrau, 1932, natomiast horyzonty spoistych den(BI=4-5) są przepełnione norami Balanoglossites triadicus Mägdefrau, 1932, produkowanymi przez wieloszczety. Słabe zróżnicowanie ichnotaksonomiczne obserwowane w obrębie utworów wapienia muszlowego może być tłumaczone powolnym odradzaniem się fauny morskiej ograniczonej do niewielu, aczkolwiek licznych gatunków po wymieraniu, które miało miejsce i czas na granicy perm-trias. Horyzonty twardych den z opisywanymi skamieniałościami śladowymi oraz ich kolejnością pojawiania się w profilu są przykładami powierzchni omisyjnych, których obecność potwierdza czasowe wstrzymania depozycji osadów. | pl |
| dc.affiliation | Wydział Geografii i Geologii | pl |
| dc.area | obszar nauk przyrodniczych | pl |
| dc.contributor.advisor | Stachacz, Michał | pl |
| dc.contributor.author | Pająk, Wiktoria | pl |
| dc.contributor.departmentbycode | UJK/WGG | pl |
| dc.contributor.reviewer | Stachacz, Michał | pl |
| dc.contributor.reviewer | Kołodziej, Bogusław - 129014 | pl |
| dc.date.accessioned | 2020-10-20T19:24:14Z | |
| dc.date.available | 2020-10-20T19:24:14Z | |
| dc.date.submitted | 2020-10-19 | pl |
| dc.fieldofstudy | geologia | pl |
| dc.identifier.apd | diploma-141659-219126 | pl |
| dc.identifier.project | APD / O | pl |
| dc.identifier.uri | https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/249192 | |
| dc.language | pol | pl |
| dc.source.integrator | false | |
| dc.subject.en | hardgrounds, firmgrounds, trace fossils, bioerosion, borings, tiering, Muschelkalk, Middle Triassic | pl |
| dc.subject.pl | twarde dna, dna spoiste, skamieniałości śladowe, bioerozja, drążenia, tiering, wapień muszlowy, środkowy trias | pl |
| dc.title | Analiza twardych den w wapieniu muszlowym Śląska Opolskiego i Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej | pl |
| dc.title.alternative | Analysis of hardgrounds of the Muschelkalk of Opole Silesia and Cracow-Częstochowa Upland | pl |
| dc.type | master | pl |
| dspace.entity.type | Publication |