Nonverbal Communication in Polish Language Teaching in View of Leaners’ Individual Needs

Głównym problemem poruszanym w pracy jest niewerbalny aspekt komunikacji oraz jego związki z procesem nauczania i uczenia się języka polskiego jako obcego. Ponieważ zachowania niewerbalne zostały uwzględnione w najnowszych dokumentach Rady Europy (CEFR 2018), jak również w programach językowych do nauczania języka polskiego jako obcego (Programy nauczania języka polskiego jako obcego, 2016), celem badania przeprowadzonego na potrzeby pracy było sprawdzenie, czy różnice niewerbalne stanowią faktyczny problem dla uczących się języka polskiego. Po pierwsze, w pracy zostały opisane główne składowe komunikacji niewerbalnej, takie jak proksemika, środowisko fizyczne, gesty, mimika i kontakt wzrokowy. Druga część pracy poświęcona jest opisowi i analizie badania. Grupa badanych została poproszona o wypełnienie kwestionariusza sprawdzającego ich międzykulturową wrażliwość niewerbalną, preferencje, oraz postawy w stosunku do komunikacji niewerbalnej. Podczas analizy zostały wyróżnione dwie grupy, w których wystąpiły istotne statystycznie różnice. Pierwszą z nich są reprezentanci odległych kultur, drugą natomiast osoby introwertyczne i mało ekspresyjne. Jednakże, tylko do 30% różnicy może być wyjaśnione za pomocą tych zmiennych. Praktyczne zastosowanie badania jest zatem ściśle związane z podejściem ukierunkowanym na uczącego się.

The focal point of the dissertation is the nonverbal aspect of communication and its links with the process of learning and teaching Polish as a foreign language. As the nonverbal behaviours are widely recognized in the latest documents published by the Council of Europe (CEFR 2018), as well as in the language programs for Polish language teaching (Programy nauczania języka polskiego jako obcego, 2016), the aim of a research conducted for the study was to examine, whether nonverbal differences constitute a real problem for the Polish language learners. Firstly, the main categories of nonverbal communications are described, including proxemics, physical environment, gestures, facial expressions and eye contact. Secondly, there is a description and analysis of the research. A group of subjects was given a questionnaire, assessing their intercultural nonverbal sensitivity, preferences and attitudes towards nonverbal communication. There are two groups, in which statistically significant differences were found, the first being the representatives of distant cultures, and the second being introverted and less expressive people. However, only up to 30% of the difference can be explained with these factors. The practical application of the study’s results is therefore closely related to the learner-oriented approach in foreign language teaching.