Water chemistry of the Wisła River between Kraków and Sandomierz

Chemizm wód Wisły na obszarze wodnym Górnej Wisły (tzn. od jej źródeł aż po ujście Sanu) jest zmienny. Dotychczasowe badania wykazały, że początkowo wody Wisły składem chemicznym przypominają górską rzekę tego regionu i reprezentują typ wodorowęglanowo-wapniowy a ogólna mineralizacja nie przekracza 250 mg/l. Niestety, przepływając przez obszary przemysłowe i górnicze na obszarze Górnego Śląska, wody Wisły zostają bardzo mocno zanieczyszczone co wpływa na zmianę typu chemicznego i zwiększenie jej całkowitej mineralizacji. Badania prowadzone na potrzeby niniejszej pracy na odcinku pomiędzy Krakowem a Sandomierzem w okresie relatywnie niskich stanów wód wykazały, że współcześnie w okolicach Krakowa wody reprezentują typ Cl–Na. Następnie, za ujściem Dunajca zmieniają swój typ na Cl–Na–Ca, a w dalszym biegu aż do Sandomierza reprezentują Cl–HCO3–Na–Ca. Ich całkowita mineralizacja na tym odcinku spada z 1450 mg/l we wschodniej części Krakowa do około 350 mg/l za ujściem Sanu w okolicy Sandomierza. Dominującym składnikiem badanych wód Wisły jest chlor pochodzący ze zrzutów wód kopalnianych na obszarze Górnego Śląska, który pomimo zmniejszenia eksploatacji węgla kamiennego pozostaje nadal na wysokim poziomie przekraczającym 670 mg/l. Obserwowany spadek ogólnej mineralizacji wód z biegiem Wisły wywołany jest jej rozrzedzaniem przez wody głównych dopływów, z których największy wpływ ze względu na objętość prowadzonych wód mają wody Dunajca i Sanu.

The chemistry of the Wisła River waters (from its spring to the mouth of the San River) is variable. Initially, the chemical composition of Wisła River waters resembles a standard mountain river of the region and represents HCO3–Ca type with total mineralization up to 250 mg/l. Unfortunately, flowing through industrial and mining areas of Upper Silesia, waters become heavily polluted. A recent hydrogeological investigation conducted during normal hydrological condition between Kraków and Sandomierz proved that waters of the Wisła River are Cl–Na type near Kraków, change into Cl–Na–Ca type down the mouth of the Dunajec River and finally into Cl–HCO3–Na–Ca type near Sandomierz. Total mineralization of the Wisła River waters decreases downstream from 1450 mg/l in the Eastern part of Kraków to 350 mg/l near the mouth of the San River East of Sandomierz. The dominant is chloride ion originated from mine waters of the Upper Silesia region which concentration in Wisła River waters exceeds 670 mg/l. Recorded downstream changes in water chemistry resulting from dilution of Wisła River waters by the largest tributaries located along the main river course.