Patriotism in exile : Polish education in Belgium in the conditions of the "Cold War" political confrontation

Streszcz. ang. s. 153

Dzięki analizie między innymi o zasobów archiwalnych Ministerstwa Spraw Zagranicznych Królestwa Belgii autorzy tekstu próbują spojrzeć na problem patriotycznej edukacji młodego pokolenia Polaków żyjących w Belgii jako na swoisty miernik identyfikacji z ojczyzną i narodem. Odpowiadało to i mimo upływu czasu wciąż odpowiada przekonaniu, że w etycznym pojęciu ojczyzny na pierwszym miejscu stoją czynniki kulturalne, a z miłością do kraju wiąże się ściśle obowiązek tworzenia warunków do jak najgłębszego jego poznania. Polonia pojmowała zatem posyłanie dzieci do polskich szkół, wpajanie im wiedzy o polskiej historii i kulturze oraz podtrzymywanie znajomości języka jako zagadnienie o szczególnym znaczeniu. W środowisku polskiej diaspory w Belgii jak w soczewce skupiały się przy tym dylematy wyborów ideologicznych i cywilizacyjnych okresu zimnej wojny. W warunkach zagrożenia bytu narodowego i dualizmu organizacyjnego dwóch odrębnych sieci szkolnych, „niepodległościowej” i „konsularnej”, ta wierna rządowi londyńskiemu traktowała edukację jako jedno z głównych pól walki z propagandą komunistyczną, nastawioną na gloryfikowanie ustroju socjalistycznego.

Based on, for example, the archives of the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Belgium, the authors of this text approach the patriotic education of a young generation of Poles living in Belgium as a specific measure of identification with the homeland and its nation. This has always reflected (still does, despite the passing of time) the belief that cultural factors are predominant in the ethical concept of the homeland and that the love of Poland is closely associated with a duty to create conditions for acquiring in-depth knowledge about the country. Therefore, the Polish diaspora has understood the sending of children to Polish schools, the teaching about the Polish history and culture, and the maintaining of the command of the Polish language as particularly important matters. The community of the Polish diaspora in Belgium had dilemmas regarding ideological and civilisational choices of the Cold War era. In the conditions of a threat to the nation’s existence and organisational dualism of two separate school networks (the„independent” and the „consular” ones), the one faithful to the London government treated education as one of the main battlefields against the communist propaganda which glorified the socialist system.