Kulturowe aspekty przekładu operowego

Celem niniejszej pracy jest wykazanie związków i zależności zachodzących pomiędzy przekładem opery a czynnikami kulturowymi właściwymi dla danej grupy odbiorców. Omówienie głównej problematyki pracy jest poprzedzone zarysem historycznym ukazującym rozwój gatunku w poszczególnych krajach oraz opisem istoty tłumaczenia operowego, które charakteryzuje się multimodalnością oraz wielowymiarowością. Autorka omawia, w jaki sposób tłumaczenia operowe są odbierane przez publiczność i w jakim stopniu odbiór ten jest warunkowany przez czynniki kulturowe i społeczne. Wnioski wysnute na podstawie źródeł zostały potwierdzone w badaniu przeprowadzonym wśród rzeczywistych gości teatru operowego. Autorka formułuje konkluzję, iż aspekty kulturowe mają istotne znaczenie dla odbioru dzieła przez daną grupę społeczną lub narodową. W swoich rozważaniach odnosi się do istotnych z punktu widzenia pracy teorii translatorskich, takich jak Teoria Skoposu Hansa Vermeera lub Teoria polisystemu Itamara Even-Zohara.

The aim of this MA thesis is to present the influence of cultural factors on translation of opera, and to define the place of operatic translation in the modern cultural systems. The core discussion is preceded by the historical overview of opera development in particular nations and description of the multimodal and multidimensional nature of operatic translation. The main problem discussed in the thesis is how opera in translation is received by the audience, and how this reception may be influenced by social and cultural norms of a given group. The observations based on the sources were verified in the survey carried out among actual opera goers. The argument leads to a conclusion that cultural aspects play a vital role in the reception of a translated performance by a given social or national group. The author relates the issue of operatic translation to some relevant translation theories, such as Hans Vermeer’s Skopos Theory or Even-Zohar’s Polysystem Theory.