"To govern is to structure the possible field of action of others." Power, identity and the utilitarian aspect of freedom in M. Foucault's thought

Niniejszy tekst poświęcony jest historii i ewolucji myśli M. Foucaulta. Stanowi formę refleksji nad proponowaną przez niego perspektywą relacji pomiędzy jednostkowym „ja”, a technikami rządu. Pierwsza część pracy jest ogólnym wprowadzeniem do problematyki dyskursu oraz stosunków władzy i dominacji - zawiera omówienie poszczególnych typów władzy (suwerenna, dyscyplinarna, pastoralna, biowładza), charakteryzując ich kluczowe aspekty oraz wzajemne między nimi powiązania. W dalszej kolejności zaprezentowano koncepcję urządzania, będącego charakterystyką liberalnego modelu rządów; szczególną uwagę zwracając na rolę poczucia wolności w procesach rządzenia. W końcowej części omówiono ostatni etap twórczości M. Foucaulta.Przedstawiono również przejawy współczesnych technik „urządzających” - takich jak autokreacja przez konsumpcję, indywidualizacja czy nieustanne dążenie autooptymalizacji - odwołując się do dzieł autorstwa niemiecko-koreańskiego filozofa B. Hana. Pracę wieńczy podsumowanie, w ramach którego zestawiono koncepcję władzy pastoralnej M. Foucaulta z psychopolityką B. Hana, wykazując ich podobieństwa. Podkreślono również znaczenie uwzględnienia roli utylitaryzmu jako zasady maksymalizacji efektów rządzenia w ramach analiz współczesnych relacji władzy.

This thesis is dedicated to the history and evolution of M. Foucault's theories. It is a form of reflection on his perspective on the relation between the individual self and the techniques of governance. The first part of the paper is a general introduction to the issue of the discourse, and relations of power and domination - it includes an overview of the different types of power (sovereign, disciplinary, pastoral, biopower), characterizing their key aspects and the interrelationships between them. This is followed by a presentation of the concept of governmentality, which is a characteristic of the liberal model of government; special attention is paid to the role of the sense of freedom in the processes of governance. The last part of the piece discusses the final stage of M. Foucault's work. It depics various manifestations of contemporary „governing” techniques - such as self-creation through consumption, individualization or the constant pursuit of self-optimization - referring to the works of the German-Korean philosopher B. Han. The paper is ended with a conclusion, which compares M. Foucault's concept of pastoral power with B. Han's psychopolitics, showing their similarities. Also, the importance of considering the role of utilitarianism as a principle of maximizing the effects of governance within the framework of contemporary analyses of power relations is emphasized.