Implementacja zasady praworządności Unii Europejskiej w Polsce - wyzwanie dla Komisji Europejskiej

W styczniu 2016 roku Komisja Europejska aktywowała po raz pierwszy wobec Polski ,,nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności”. Procedura ta została stworzona w 2014 roku jako odpowiedź na rosnące problemy z praworządnością w wielu krajach europejskich, jednak jej rzeczywista implementacja pozostaje dużym wyzwaniem dla instytucji unijnych. Niniejsza praca pokazuje, że zasada przestrzegania prawa stopniowo zyskała kluczowe znaczenie jako wartość wewnętrzna wspólnoty europejskiej oraz zewnętrzna dla promowania jej wśród państw chcących wstąpić do Unii. Niemniej jednak, polityczny trend nieliberalności widoczny w ostatnich latach podniósł najistotniejsze teoretyczne oraz polityczne problemy w kwestii efektów jakie mogłoby wywołać naruszenie fundamentalnych wartości w jednym z krajów członkowskich Unii Europejskiej. Działania Komisji Europejskiej (lub brak takich działań) w podtrzymywaniu zasady praworządności są szeroko dyskutowane przez badaczy oraz decydentów politycznych. Dialog polityczny, który w założeniu oparty jest na zasadzie ,,lojalnej współpracy”trwa od ponad roku i nie przynosi konkretnych zmian. Kryzys, o którym mowa trwa odkąd komisja Europejska jasno stwierdziła, że w Polsce dochodzi do systematycznego łamania zasady praworządności. Polski rząd zaprzecza działaniom naruszającym w jakikolwiek sposób tę zasadę. Tekst przedstawia obecne możliwości działania Komisji Europejskiej, mając na uwadze kontekst polityzacji UE. Prezentowany przypadek pokazuje samą naturę tej instytucji oraz analizuje jej zdolność do radzenia sobie w sytuacjach naruszania zasady praworządności przez wszystkie państwa . Aby zbadać ten problem, założono, że Komisja opiera się na zasadzie ,,epistemic community”. Pozwala jej to zwiększyć jej legitymizację oraz pomaga sformułować argumenty normatywne podczas negocjacji z polskim rządem. Niniejsze badania oparte są na analizach dokumentów z okresu od stycznia 2016 roku do lipca 2017 roku. Okres ten odpowiada momentowi od aktywacji ,,nowych ram UE na rzecz umocnienia praworządności” i kończy się wraz z wydaniem przez Komisję rekomendacji.

In January 2016, the European Commission activated in Poland for the first time its ‘EU framework to strengthen the Rule of law’. Designed in 2014 as a response to the rule of law backsliding in Europe, its actual implementation remains a challenge for the institution. This MA thesis asserts that the rule of law acquired progressively a paramount importance both as an internal principle within the European community and as an external value to be promoted for the new countries willing to join it. However a political trend of illiberalism during the last years raised salient theoretical and political issues as regards the effects that could provoke a breach of fundamental values in one EU Member State. The actions (or the non-actions) of the Commission in upholding the rule of law are widely discussed amongst scholars and policy-makers alike. A political dialogue supposedly based on ‘sincere cooperation’ lives on for more than a year without substantive evolution. Indeed, the crisis is enduring since the Commission clearly stated that there is a systematic breach of the rule of law while at the same time the Polish government denies any wrong doing. The text apprehends the current situation in terms of action capacity of the Commission bearing in mind a context EU politicization. The study case interrogates the very nature of the institution and inquires its ability to deal with rule of law crises. In order to address this situation, we argued that the Commission relies on an ‘epistemic community’ to enhance its legitimacy and to formulate normative arguments when negotiating with the Polish authorities. Methodologically, this thesis draws primarily on document analysis from January 2016 to July 2017, which corresponds to the period between the activation of the Rule of law framework and the last recommendation issued by the Commission.