COMPETITION OF SUPERPOWERS IN THE 21ST CENTURY ON THE EXAMPLE OF CHINA AND THE UNITED STATES OF AMERICA

W systemie międzynarodowym przed zaawansowaną globalizacją, rywalizacja o rolę hegemona miała decydujący wpływ na przyszły kształt układu sił na świecie. Po okresie Zimnej Wojny, fali demokratyzacji oraz szybkim zintegrowaniu się systemu międzynarodowego, rola dominującego miała szczególne znaczenie w okresie przeformowania dotychczasowego systemu międzynarodowego. Państwa poszukiwały swojej roli w nowym świecie wówczas rolę dominującego w systemie przyjęły Stany Zjednoczone, które odziedziczyły ją w wyniku wygranej rywalizacji ze Związkiem Radzieckim. Współcześnie część państw domaga się rewizji systemu międzynarodowego, który został ukształtowany głównie przez działalność Stanów Zjednoczonych zarówno w trakcie jak i tuż po Zimnej Wojnie. Owe krytyczne państwa wskazują, że w momencie kształtowania się nowego świata nie miały one możliwości zabrania głosu, gdyż były wówczas za słabe lub niesłusznie odsunięte – dziś domagają się zaakceptowania ich nowej pozycji oraz wyprowadzanych postulatów na rzecz zmiany systemu światowego. Nie można odmówić tym państwom racji, gdyż dziś stanowią one ważną część systemu międzynarodowego, a ich znaczenie globalnie znacząco się zwiększyło. Jednocześnie jednak należy uznać, iż całkowita rewizja systemu jest po pierwsze niemożliwa bez poważnego naruszenia stabilność systemu, a w drugiej kolejności nie wywodzi się ona z poczucia walki o historyczną sprawiedliwość, czy moralną reformę na rzecz większej równości czy inkluzywności. Nawoływania tej grupy państw stanowią próbę realizacji ich własnych celów narodowych, które stoją w sprzeczności z postulatami o równości i zadośćuczynienia. System międzynarodowy staje zatem ponownie w obliczu starcia pomiędzy najsilniejszymi państwami o rolę dominującego w systemie, starcia o to kto będzie mógł wpływać na ponownie zmieniający się system międzynarodowy. W tej narracji przodują przede wszystkim Chiny, które od zakończenia drugiej wojny światowej, w tym także wewnętrznych zmian politycznych, zaczęły swój marsz w kierunku mocarstwa globalnego. Niezmiennym elementem i celem władz w Pekinie jest odzyskanie dawno utraconej pozycji Państwa Środka na arenie międzynarodowej. Jednocześnie jednak władze chińskie zdefiniowały owe dążenia jako niemożliwe do pogodzenia z funkcjonującą obecnie strukturą systemu międzynarodowego, w tym przede wszystkim z pozycją Stanów Zjednoczonych jako państwa dominującego. Świadomość ta stała się zalążkiem budowy wewnętrznej odporności, głównie w obszarze chińskiej gospodarki, a z czasem również systemu politycznego oraz zdolności militarnych. Wzrastające znaczenie, pozycja oraz siła oddziaływania Chin zarówno w regionie Azji i Pacyfiku, jak również szersze oddziaływanie wzbudziły w Waszyngtonie konieczność reakcji. Nieuniknionym jest zatem strukturalne starcie pomiędzy dotychczasowym dominującym w systemie oraz wzrastającym mocarstwem globalnym w postaci Chin.

In the international system before advanced globalization, the competition for the role of hegemon had a decisive impact on the future shape of the world power structure. After the period of the Cold War, a wave of democratization, and the rapid integration of the international system, the role of the dominant power was particularly important during the transformation of the existing international system. States were looking for their role in the new world, then the role of the dominant in the system was taken by the United States, which inherited it as a result of winning the competition with the Soviet Union. Nowadays, some countries demand a revision of the international system, which was mainly shaped by the activities of the United States both during and just after the Cold War. These critical states indicate that at the time of the formation of the new world, they did not have the opportunity to speak out, as they were then too weak or unjustly pushed aside - today they demand acceptance of their new position and the postulates put forward for changing the world system. These states cannot be denied the truth, as today they constitute an important part of the international system, and their global significance has greatly increased. At the same time, however, it must be recognized that a complete revision of the system is first of all impossible without a serious violation of the systems stability, and secondly, it does not stem from a sense of struggle for historical justice, or moral reform for greater equality or inclusiveness. The calls of this group of states are an attempt to achieve their own national goals, which are in conflict with the postulates of equality and reparation. The international system is therefore once again facing a clash between the strongest states for the role of the dominant in the system, a clash about who will be able to influence the once again changing international system. In this narrative, China is leading, which since the end of the Second World War, including internal political changes, began its march towards a global power. An unchanging element and goal of the authorities in Beijing is to regain the long-lost position of the Middle Kingdom in the international arena. At the same time, however, the Chinese authorities have defined these aspirations as impossible to reconcile with the currently functioning structure of the international system, primarily with the position of the United States as the dominant state. This awareness became the germ of building internal resilience, mainly in the area of the Chinese economy, and over time also in the political system and military capabilities. The increasing importance, position, and influence of China, both in the Asia-Pacific region and wider, aroused the need for a reaction in Washington. Therefore, a structural clash between the current dominant in the system and the rising global power in the form of China is inevitable