"They’re already calling me old, when inside I’m like an unripe fruit” – biographies of childhood in contemporary prose of Polish female authors as exemplified by works of Wioletta Grzegorzewska, Weronika Gogola and Zośka Papużanka

Twórczość Wioletty Grzegorzewskiej, Weroniki Gogoli i Zośki Papużanki na przykładzie Guguł, Po trochu, Onego oraz Kąkola wpisuje się w nurt zainteresowania dzieciństwem, czerpiąc jednocześnie (z różnym natężeniem) z niektórych cech i tradycji pisarstwa auto- i biografizującego. Ze względu na niemożność jednoznacznego zaklasyfikowania tych tekstów jako autobiografii bądź biografii, uzasadnione jest odczytanie ich jako biografii epoki, łączących w sobie elementy jednostkowego oraz uniwersalnego doświadczenia okresu dzieciństwa i dorastania w Polsce na przełomie lat 70. i 80. XX wieku (Guguły) bądź u schyłku i po upadku komunizmu (On, Kąkol, Po trochu).Głównym celem niniejszej pracy jest analiza i interpretacja określonych aspektów wpływających na kształt doświadczenia dzieciństwa, a więc tożsamości płciowej, relacji rodzinnych oraz kontekstu przestrzennego. Rozpatrzenie wszystkich tych czynników przy zastosowaniu teorii feministycznych, studiów nad męskościami, a także w odwołaniu do badań nad kategorią dziewczyńskości oraz zagadnień geopoetyki pozwoli na przyjrzenie się narracjom o dzieciństwie oraz nakreślenie związków pomiędzy doświadczeniem indywidualnym a zjawiskami społeczno-kulturowymi. W wyniku tej analizy możliwe jest odczytanie kategorii dzieciństwa jako autonomicznej względem dorosłości i wiążącej się z osobną podmiotowością, sposobem percepcji czy językiem, a tym samym pokazanie, że zasługuje ona na krytyczną uwagę.

Literary works of Wioletta Grzegorzewska, Weronika Gogola and Zośka Papużanka as exemplified by Swallowing Mercury, Po trochu, On and Kąkol represent the growing popularity of childhood narratives while simultaneously, and to different extent, drawing upon certain qualities and traditions of autobiographical and biographical writing. Regardless of the impossibility of determining whether those narratives can be classified as biographies or autobiographies, it is plausible to regard them as representatives of the genre of biography of epoch due to their ability to draw parallels between the individual and collective experience of childhood in Poland within the specific temporal context of either communism (Guguły, On) or early Transformation (Po trochu, possibly Kąkol).This thesis is concerned specifically with investigating and interpreting certain aspects which actively participate in shaping the childhood experience, namely gender identity, family relations as well as geographical and spatial contexts. Critical and interdisciplinary analysis of those aspects with the help of tools and concepts derived from feminist theories, masculinity studies as well as recent developments in girlhood studies and geopoetics discourse allows for a nuanced insight into childhood narratives as well as enables determining the links between the individual experience and certain socio-cultural phenomena. Ultimately, such a critical inquiry into childhood narratives may result in the reframing of the category of childhood as autonomous in relation to adulthood and characterized by distinct sense of subjectivity, perception and language.