Simple view
Full metadata view
Authors
Statistics
Wpływ zmian klimatycznych na owady na obszarach górskich Europy
The Impact of Climate Change on Insects in the Mountain Regions of Europe
Owady, zmiany klimatyczne, obszary górskie, Europa
Insects, climate change, mountain regions, Europe
Zmiany klimatyczne coraz silniej oddziałują na ekosystemy górskie Europy, modyfikując warunki życia wielu grup organizmów, w tym owadów. Jako organizmy ektotermiczne, owady są szczególnie wrażliwe na wahania temperatury, co przekłada się na zmiany w ich rozmieszczeniu, fenologii, dynamice populacji oraz interakcjach międzygatunkowych. W opracowaniu przedstawiono przegląd aktualnych badań dotyczących skutków globalnego ocieplenia dla owadów występujących na obszarach górskich w Europie. Uwzględniono zarówno mechanizmy adaptacyjne, jak i zagrożenia wynikające ze wzrostu temperatur, utraty siedlisk, fragmentacji siedlisk oraz presji ze strony gatunków inwazyjnych. Omówiono także modele bioklimatyczne przewidujące przyszłe zmiany zasięgów oraz rolę ochrony przyrody – takich jak sieć Natura 2000 czy działania podejmowane w ramach parków narodowych. Analiza wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań ochronnych i badawczych, szczególnie w kontekście endemicznych i specjalistycznych gatunków owadów, dla których tempo zmian może okazać się zbyt szybkie, by możliwa była skuteczna adaptacja.
Climate change is increasingly impacting the mountain ecosystems of Europe, altering the living conditions of many groups of organisms, including insects. As ectothermic organisms, insects are particularly sensitive to temperature fluctuations, which affects their distribution, phenology, population dynamics, and interspecies interactions. This study presents a review of current research on the effects of global warming on insects inhabiting mountainous areas in Europe. It considers both adaptive mechanisms and threats resulting from rising temperatures, habitat loss, habitat fragmentation, and pressure from invasive species. Bioclimatic models predicting future range shifts are also discussed, along with the role of nature conservation initiatives—such as the Natura 2000 network and actions undertaken within national parks. The analysis highlights the need to intensify conservation and research efforts, especially in the case of endemic and specialist insect species, for which the pace of change may be too rapid to allow effective adaptation.
| dc.abstract.en | Climate change is increasingly impacting the mountain ecosystems of Europe, altering the living conditions of many groups of organisms, including insects. As ectothermic organisms, insects are particularly sensitive to temperature fluctuations, which affects their distribution, phenology, population dynamics, and interspecies interactions. This study presents a review of current research on the effects of global warming on insects inhabiting mountainous areas in Europe. It considers both adaptive mechanisms and threats resulting from rising temperatures, habitat loss, habitat fragmentation, and pressure from invasive species. Bioclimatic models predicting future range shifts are also discussed, along with the role of nature conservation initiatives—such as the Natura 2000 network and actions undertaken within national parks. The analysis highlights the need to intensify conservation and research efforts, especially in the case of endemic and specialist insect species, for which the pace of change may be too rapid to allow effective adaptation. | pl |
| dc.abstract.pl | Zmiany klimatyczne coraz silniej oddziałują na ekosystemy górskie Europy, modyfikując warunki życia wielu grup organizmów, w tym owadów. Jako organizmy ektotermiczne, owady są szczególnie wrażliwe na wahania temperatury, co przekłada się na zmiany w ich rozmieszczeniu, fenologii, dynamice populacji oraz interakcjach międzygatunkowych. W opracowaniu przedstawiono przegląd aktualnych badań dotyczących skutków globalnego ocieplenia dla owadów występujących na obszarach górskich w Europie. Uwzględniono zarówno mechanizmy adaptacyjne, jak i zagrożenia wynikające ze wzrostu temperatur, utraty siedlisk, fragmentacji siedlisk oraz presji ze strony gatunków inwazyjnych. Omówiono także modele bioklimatyczne przewidujące przyszłe zmiany zasięgów oraz rolę ochrony przyrody – takich jak sieć Natura 2000 czy działania podejmowane w ramach parków narodowych. Analiza wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań ochronnych i badawczych, szczególnie w kontekście endemicznych i specjalistycznych gatunków owadów, dla których tempo zmian może okazać się zbyt szybkie, by możliwa była skuteczna adaptacja. | pl |
| dc.affiliation | Wydział Biologii | pl |
| dc.area | obszar nauk przyrodniczych | pl |
| dc.contributor.advisor | Pyrcz, Tomasz - 131597 | pl |
| dc.contributor.author | Bezwiński, Karol - USOS310310 | pl |
| dc.contributor.departmentbycode | UJK/WBNOZ | pl |
| dc.contributor.reviewer | Pyrcz, Tomasz - 131597 | pl |
| dc.contributor.reviewer | Tworzydło, Wacław - 132461 | pl |
| dc.date.accessioned | 2025-09-10T22:31:02Z | |
| dc.date.available | 2025-09-10T22:31:02Z | |
| dc.date.createdat | 2025-09-10T22:31:02Z | en |
| dc.date.submitted | 2025-09-09 | pl |
| dc.date.submitted | 2025-09-09 | |
| dc.fieldofstudy | biologia | pl |
| dc.identifier.apd | diploma-171974-310310 | pl |
| dc.identifier.uri | https://ruj.uj.edu.pl/handle/item/560049 | |
| dc.language | pol | pl |
| dc.source.integrator | false | |
| dc.subject.en | Insects, climate change, mountain regions, Europe | pl |
| dc.subject.pl | Owady, zmiany klimatyczne, obszary górskie, Europa | pl |
| dc.title | Wpływ zmian klimatycznych na owady na obszarach górskich Europy | pl |
| dc.title.alternative | The Impact of Climate Change on Insects in the Mountain Regions of Europe | pl |
| dc.type | licenciate | pl |
| dspace.entity.type | Publication |