Wpływ zmian klimatycznych na owady na obszarach górskich Europy

licenciate
dc.abstract.enClimate change is increasingly impacting the mountain ecosystems of Europe, altering the living conditions of many groups of organisms, including insects. As ectothermic organisms, insects are particularly sensitive to temperature fluctuations, which affects their distribution, phenology, population dynamics, and interspecies interactions. This study presents a review of current research on the effects of global warming on insects inhabiting mountainous areas in Europe. It considers both adaptive mechanisms and threats resulting from rising temperatures, habitat loss, habitat fragmentation, and pressure from invasive species. Bioclimatic models predicting future range shifts are also discussed, along with the role of nature conservation initiatives—such as the Natura 2000 network and actions undertaken within national parks. The analysis highlights the need to intensify conservation and research efforts, especially in the case of endemic and specialist insect species, for which the pace of change may be too rapid to allow effective adaptation.pl
dc.abstract.plZmiany klimatyczne coraz silniej oddziałują na ekosystemy górskie Europy, modyfikując warunki życia wielu grup organizmów, w tym owadów. Jako organizmy ektotermiczne, owady są szczególnie wrażliwe na wahania temperatury, co przekłada się na zmiany w ich rozmieszczeniu, fenologii, dynamice populacji oraz interakcjach międzygatunkowych. W opracowaniu przedstawiono przegląd aktualnych badań dotyczących skutków globalnego ocieplenia dla owadów występujących na obszarach górskich w Europie. Uwzględniono zarówno mechanizmy adaptacyjne, jak i zagrożenia wynikające ze wzrostu temperatur, utraty siedlisk, fragmentacji siedlisk oraz presji ze strony gatunków inwazyjnych. Omówiono także modele bioklimatyczne przewidujące przyszłe zmiany zasięgów oraz rolę ochrony przyrody – takich jak sieć Natura 2000 czy działania podejmowane w ramach parków narodowych. Analiza wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań ochronnych i badawczych, szczególnie w kontekście endemicznych i specjalistycznych gatunków owadów, dla których tempo zmian może okazać się zbyt szybkie, by możliwa była skuteczna adaptacja.pl
dc.affiliationWydział Biologiipl
dc.areaobszar nauk przyrodniczychpl
dc.contributor.advisorPyrcz, Tomasz - 131597 pl
dc.contributor.authorBezwiński, Karol - USOS310310 pl
dc.contributor.departmentbycodeUJK/WBNOZpl
dc.contributor.reviewerPyrcz, Tomasz - 131597 pl
dc.contributor.reviewerTworzydło, Wacław - 132461 pl
dc.date.accessioned2025-09-10T22:31:02Z
dc.date.available2025-09-10T22:31:02Z
dc.date.createdat2025-09-10T22:31:02Zen
dc.date.submitted2025-09-09pl
dc.date.submitted2025-09-09
dc.fieldofstudybiologiapl
dc.identifier.apddiploma-171974-310310pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/handle/item/560049
dc.languagepolpl
dc.source.integratorfalse
dc.subject.enInsects, climate change, mountain regions, Europepl
dc.subject.plOwady, zmiany klimatyczne, obszary górskie, Europapl
dc.titleWpływ zmian klimatycznych na owady na obszarach górskich Europypl
dc.title.alternativeThe Impact of Climate Change on Insects in the Mountain Regions of Europepl
dc.typelicenciatepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
Climate change is increasingly impacting the mountain ecosystems of Europe, altering the living conditions of many groups of organisms, including insects. As ectothermic organisms, insects are particularly sensitive to temperature fluctuations, which affects their distribution, phenology, population dynamics, and interspecies interactions. This study presents a review of current research on the effects of global warming on insects inhabiting mountainous areas in Europe. It considers both adaptive mechanisms and threats resulting from rising temperatures, habitat loss, habitat fragmentation, and pressure from invasive species. Bioclimatic models predicting future range shifts are also discussed, along with the role of nature conservation initiatives—such as the Natura 2000 network and actions undertaken within national parks. The analysis highlights the need to intensify conservation and research efforts, especially in the case of endemic and specialist insect species, for which the pace of change may be too rapid to allow effective adaptation.
dc.abstract.plpl
Zmiany klimatyczne coraz silniej oddziałują na ekosystemy górskie Europy, modyfikując warunki życia wielu grup organizmów, w tym owadów. Jako organizmy ektotermiczne, owady są szczególnie wrażliwe na wahania temperatury, co przekłada się na zmiany w ich rozmieszczeniu, fenologii, dynamice populacji oraz interakcjach międzygatunkowych. W opracowaniu przedstawiono przegląd aktualnych badań dotyczących skutków globalnego ocieplenia dla owadów występujących na obszarach górskich w Europie. Uwzględniono zarówno mechanizmy adaptacyjne, jak i zagrożenia wynikające ze wzrostu temperatur, utraty siedlisk, fragmentacji siedlisk oraz presji ze strony gatunków inwazyjnych. Omówiono także modele bioklimatyczne przewidujące przyszłe zmiany zasięgów oraz rolę ochrony przyrody – takich jak sieć Natura 2000 czy działania podejmowane w ramach parków narodowych. Analiza wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań ochronnych i badawczych, szczególnie w kontekście endemicznych i specjalistycznych gatunków owadów, dla których tempo zmian może okazać się zbyt szybkie, by możliwa była skuteczna adaptacja.
dc.affiliationpl
Wydział Biologii
dc.areapl
obszar nauk przyrodniczych
dc.contributor.advisorpl
Pyrcz, Tomasz - 131597
dc.contributor.authorpl
Bezwiński, Karol - USOS310310
dc.contributor.departmentbycodepl
UJK/WBNOZ
dc.contributor.reviewerpl
Pyrcz, Tomasz - 131597
dc.contributor.reviewerpl
Tworzydło, Wacław - 132461
dc.date.accessioned
2025-09-10T22:31:02Z
dc.date.available
2025-09-10T22:31:02Z
dc.date.createdaten
2025-09-10T22:31:02Z
dc.date.submittedpl
2025-09-09
dc.date.submitted
2025-09-09
dc.fieldofstudypl
biologia
dc.identifier.apdpl
diploma-171974-310310
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/handle/item/560049
dc.languagepl
pol
dc.source.integrator
false
dc.subject.enpl
Insects, climate change, mountain regions, Europe
dc.subject.plpl
Owady, zmiany klimatyczne, obszary górskie, Europa
dc.titlepl
Wpływ zmian klimatycznych na owady na obszarach górskich Europy
dc.title.alternativepl
The Impact of Climate Change on Insects in the Mountain Regions of Europe
dc.typepl
licenciate
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
20
Views per month
Views per city
Krakow
4
Szamocin
3
Olsztyn
2
Poznan
2
Przemków
2
Gmina Świecie
1
Hrubieszów
1
Singapore
1
Szczecin
1
Wroclaw
1

No access

No Thumbnail Available