Jagiellonian University Repository

Rolnicy i spółdzielczość w Polsce : stary czy nowy ruch społeczny?

Rolnicy i spółdzielczość w Polsce : stary czy nowy ...

Show full item record

dc.contributor.author Nowak, Piotr [SAP11116522] pl
dc.contributor.author Gorlach, Krzysztof [SAP11010463] pl
dc.date.accessioned 2015-06-18T05:57:08Z
dc.date.available 2015-06-18T05:57:08Z
dc.date.issued 2015 pl
dc.identifier.issn 0137-1673 pl
dc.identifier.uri http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/9738
dc.language pol pl
dc.title Rolnicy i spółdzielczość w Polsce : stary czy nowy ruch społeczny? pl
dc.title.alternative Farmers and the cooperative movement in Poland : an old or a new social phenomenon? pl
dc.type JournalArticle pl
dc.description.physical 131-154 pl
dc.description.additional Bibliogr. s.151-153 pl
dc.identifier.weblink http://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/dir_upload/photo/5df728da347c7201ff1295972596.pdf pl
dc.abstract.pl Artykuł jest próbą ukazania postaw współczesnych polskich rolników w odniesieniu do idei spółdzielczości. Autorzy przyjmują założenie, że postawy te są zdeterminowane zarówno historycznymi doświadczeniami mieszkańców wsi polskiej, jak i współczesnym funkcjonowaniem neoliberalnej rynkowej gospodarki kapitalistycznej. Artykuł podzielony został na cztery części. W części pierwszej zaprezentowany został krótki historyczny rys dotyczący spółdzielczości w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Wskazuje się tutaj na trzy zasadnicze kwestie. Po pierwsze, historia ruchu spółdzielczego na obszarach wiejskich rozpoczęła się na ziemiach polskich już w okresie zaborów. Po drugie, w okresie dwudziestolecia międzywojennego ruch spółdzielczy stanowił przykład dynamicznego rozwoju inicjatyw społecznych, także na obszarach wiejskich i w rolnictwie. Po trzecie, w okresie po II wojnie światowej w ramach systemu komunistycznego ruch spółdzielczy został użyty przez władze polityczne i administracyjne jako instrument kontroli rozmaitych społecznych i gospodarczych inicjatyw także na obszarach wiejskich i w rolnictwie. W części drugiej krótko przedstawiono ewolucję zmian ruchu spółdzielczego w świecie, który staje się coraz bardziej podobny do rozmaitych form organizacyjnych charakterystycznych dla gospodarki kapitalistycznej. W części trzeciej zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Krakowie w ramach projektu „Spółdzielczość w świadomości rolników i doradców oraz praktyczne wykorzystanie idei spółdzielczej do rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich”. Badania przeprowadzono w październiku i listopadzie 2013 r. na obszarze kraju za pomocą ankiety audytoryjnej wśród 2525 rolników korzystających z usług doradców rolniczych. Konkluzje wynikające z badań wskazują, że: a) sceptyczne postawy wobec spółdzielczości wśród starszych rolników są efektem doświadczeń z okresu komunistycznego, b) najmłodsi rolnicy (do 35 roku życia) prezentują najniższy poziom wiedzy na temat spółdzielczości, choć jednocześnie wykazują najwyższy poziom zainteresowania tą formą organizacyjną, uznając, że daje możliwości obrony własnych interesów, c) jedynie jedna czwarta respondentów uważa, że rolnicy i mieszkańcy wsi są gotowi do podjęcia wspólnego działania dla wspólnego celu. Wynika to przede wszystkim z niskiego poziomu zaufania charakteryzującego społeczeństwo polskie. pl
dc.abstract.en The article presents contemporary Polish farmers` attitudes towards the concepts of cooperatives. The authors claim that current attitudes have resulted from the historical experience of Polish rural and agricultural population as well as from the current context of a contemporary neo-liberal capitalist economy. The article is divided into four parts. The first one provides a synthetic theory of the cooperative movement. The authors stress that the beginning of Polish cooperative movement originates in a period of partition (before World War I). In the interwar period (1918 - 1939) cooperative organizations became an example of a dynamic development of social and economic initiatives in Poland including rural areas. After World War II, during a communist period, the cooperative movement has been used by political and administrative authorities as a tool for domination and control of various economic and social initiatives. The second part of the article provides a short history and analysis of the evolution of the cooperative movement in a contemporary world with stress of its growing similarity to various organizational forms of socio-economic activities in a neo-liberal, global, and capitalist economy. The third part presents results of a research program conducted by Centrum Doradztwa Rolniczego (Central Agricultural Advisory Service) in Krakow within the framework of a project on "Cooperatives in opinions of farmers and extension advisers and the role of cooperatives in the development of entrepreneurship in rural areas". This Polish research was conducted between October and November 2013 in the form of a survey of 2525 farmers who cooperate with extension advisers. The final part of the article presents conclusions. These include the skeptical attitudes towards the idea of cooperatives found among older farmers resulting from their negative experience rooted in the communist period. It also presents that young farmers (below 35) have a poor level of knowledge about cooperatives but, at the same time, they are highly interested in using cooperatives as a tool of defending their economic interests, i.e. they treat cooperative movements as a more old social movement phenomenon, quite contrary to new social movement one that has been focused more on post-materialist values. The conclusions also formulate that only 25% of respondents formulated the opinion that farmers and other rural dwellers are inclined to participate in collective activities. This tendency results from a low level of general trust that characterises Polish society. pl
dc.subject.pl spółdzielczość w rolnictwie pl
dc.subject.pl nowe ruchy społeczne pl
dc.subject.pl rozwój obszarów wiejskich pl
dc.subject.pl bariery rozwoju spółdzielczości pl
dc.subject.en agricultural cooperatives pl
dc.subject.en old and new social movements pl
dc.subject.en rural development pl
dc.subject.en barriers of cooperatives' development pl
dc.description.number 1 (166) pl
dc.description.publication 1,09 pl
dc.title.journal Wieś i Rolnictwo pl
dc.language.container pol pl
dc.date.accession 2016-01-26 pl
dc.affiliation Wydział Filozoficzny : Instytut Socjologii pl
dc.subtype Article pl
dc.rights.original OTHER; inne; ostateczna wersja wydawcy; po opublikowaniu; 3; pl
.pointsMNiSW [2015 B]: 14


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)